Istotne wszakże jest co innego. Ośmiu młodych ludzi (20-22 lata) zorganizowało "centrum komunikacyjne" w mieszkaniu na przedmieściach Gothenburga. Skanowali tam policyjne częstotliwości, zbierali wiadomości od uczestników manifestacji. Zebrane informacje wysyłali smsami grupie ludzi w różnych punktach demonstracji. Kilka przykładowych wiadomości:

11.57 "Przygotowanie aresztów przy Hvitfeldtska (lokalna szkoła). Policja twierdzi że jest ich zbyt mało.

12.18 "Ludzie budują barykady wewnątrz Hvitfeldtska. Mało policjantów. Kto może niech pomoże"

14.46 “Konfrontacja w Parku Vasa. Idźcie tam! Policja aresztuje ludzi. Jeżeli jesteście wewnątrz kordonu policji, przerwijcie go TERAZ. Więcej policjantów przybywa."

---

O pierwszej w nocy policja odkryła centralę i aresztowała 12 ludzi (1 Australijczyk, 2 Duńczyków, 9 Szwedów). W mieszkaniu policja znalazła komputery, komórki, mapy, tabele frekwencji i inne.

7 Szwedów zostało skazanych na karę więzienia od 16 do 28 miesięcy w zależności od wieku. Zarzut: współorganizacja zamieszek związanych z przemocą (complicity in violent riots)

http://www.smartmobs.com/2002/12/03/eyewitness-report-smart-mobs-in-gothenburg-sweden-2001/

Pod koniec września 2006 roku doszło w Polsce do ujawnienia taśm nagranych ukrytą kamerą w pokoju hotelu poselskiego, na którym przedstawiciele rządzącej partii (Prawo i Sprawiedliwość) usiłują przekonać posłankę mniejszej partii (Samoobrona) do zmiany barw partyjnych. Nagrania zostały ujawnione wieczorem 26.09.2006. Dzień później po Warszawie krążyły esemesy wzywające do przyjście pod Sejm na demonstrację, z żądaniem dymisji rządu PiS. Przykładowy esemes brzmiał: „Zbieramy się o 16:30 pod sejmem. Pod hasłem: WYNOCHA KRYMINALIŚCI. Przyjdziesz?”(informacja własna).

Jak się później okazało, o godz. 16.30 we wskazywanym esemesie miejscu, pojawili się głównie działacze polityczni: około 200 działaczy młodzieżówek z PO, PD, SLD, SdPL i innych partii. Powodów, które przyczyniły się do niepowodzenia smartmobu, było pewnie wiele i trudno jest wskazać, który z nich miał największe znaczenie. Być może esemesy nie były rozsyłane poza krąg działaczy partyjnych, a w każdym razie nikt poza samymi działaczami nie rozsyłał ich dalej. Jednym z elementów mógł być także fakt, że esemesy były wysyłane prawdopodobnie ze wspólnej, sztucznie stworzonej
bazy numerów, a nie do swoich znajomych (osoba, która dostała esemes-apel, twierdziła, że nie zna numeru, z którego go dostała). Pokazuje to, że smartmob nie polega na mechanicznym rozesłaniu informacji z przyczyną i miejscem zebrania. Logika smartmobów a więc wykorzystania technologii ICT sprawdza się świetnie przy koordynacji działań zbiorowych, gdy uczestnicy zdarzeń są zorientowani na wspólny cel i są świadomi wspólnoty celu. Można się do tego przygotować, a co za tym idzie zastosować wyrafinowane możliwości jakie oferują nowe technologie. W przypadku zachowań zbiorowych koordynacja jest raczej rzadkim przypadkiem. Częściej dochodzi do mobilizacji ludzi do wspólnego działania. Na ogół jednak mobilizacja jest wsparta massmediami która tworzy pewną wizję wydarzeń, czasami wytwarza wrażenie powszechnie odczuwanych emocji (np. gniewu).

111 Dominika Olszewska, Antyrządowa manifestacja pod Sejmem, 2006
URL: http://miasta.gazeta.pl/warszawa/1,34862,3648811.html?skad=rss

Po nagłośnieniu przez media pobicia ratowników, wśród młodzieży zaczęły krążyć esemesy nawołujące do odwetu i zemsty. W efekcie, na plaży ebrał się tłum kilku tysięcy młodych, białych mężczyzn i kobiet atakujących wszystkich napotkanych ludzi o pochodzeniu arabskim. Ze względu na panujące prawo, jak i sam cel zgromadzenia (otwarta agresja i napaści) nie udałoby się zgromadzić tak wielu ludzi w tak rótkim czasie bez wykorzystania telefonów komórkowych.

Całkiem niezły opis tych wydarzeń można znaleźć na Forum Polonijnym.

Zaczęło się od tego, że grupa nastolatków w biednej dzielnicy Paryża zaczęła uciekać przed patrolem policji chcącym dokonać rutynowej kontroli. chciał, Trzech nastolatków (akurat przedstawiciele mniejszości - tureckiej, arabskiej i murzyńskiej) próbowało schować się w podstacji elektrycznej (power substation), w wyniku czego zostali porażeni prądem, a dwóch z nich zmarło.

Jeszcze tego samego dnia doszło w Paryżu do pierwszych aktów zbiorowej przemocy. Po 3 listopada zamieszki rozlały się na resztę w kraju, w szczególności dotykając 15 największych obszarów miejskich. W ciągu kilku dni doszło do spalenia kilku tysięcy samochodów, a przynajmniej jedna osoba zginęła.

8 listopada prezydent Jacques Chirac ogłosił stan wyjątkowy. Zamieszki zakończyły się 16 listopada. Protestującymi byli przede wszystkim młodzi mieszkańcy biednych dzielnic, o wysokim poziomie bezrobocia, często z rodzin imigranckich — zwłaszcza z północnej Afryki. Zamieszki pojawiły się w 274 miastach, zniszczono niemal 9 tysięcy samochodów, straty wyceniono na blisko 200 milionów euro, aresztowano około 2 800 osób.

Przebieg wydarzeń był gwałtowny i masowy, a zarazem brak było jednego zbiorowiska; dochodziło do wielu pojedynczych ataków na siły policyjne, podpaleń samochodów i budynków miejskich. Pojawiły się także teorie, że część z tych aktów wandalizmu i przemocy jest koordynowana: Patrick Hamon, rzecznik policji francuskiej, stwierdził, że obserwacje dynamiki zamieszek świadczą o tym, że poszczególne ataki są koordynowane pomiędzy pojedynczymi grupami, a także, że sygnały do ataku są przesyłane esemesami. Dochodzi to tego kwestia massmediów — z artykułów prasowych wynika, że transmisje telewizyjne były cenzurowane przez samych nadawców w obawie przed rozniecaniem kolejnych rozruchów, a także aby nie wspomagać retoryki polityków z radykalnej prawicy. Za główny kanał informacyjny, powodujący rozprzestrzenianie się rozruchów, władze francuskie uznały blogi internetowe i esemesy. Za szczególnie „groźne” uznano blogi na portalu Skyblog (www.skyblog.com). W wyniku nacisków ze strony władz administratorzy portalu zaczęli cenzurować i wykasowywać blogi, na których pojawiały się apele wzywające do aktów przemocy i wandalizmu. Można powiedzieć, że telefony komórkowe i blogi odegrały decydującą rolę w rozpowszechnianiu informacji, mobilizacji do działania, a także w kształtowaniu formy zamieszek. Informacje o zamieszkach były autocenzurowane przez nadawców. Islamscy duchowni we Francji nałożyli fatwę, klątwę religijną na organizatorów zamieszek, a mimo to doszło do masowych aktów wandalizmu i podpaleń. Wiadomość mobilizująca do działania była rozsyłana wśród znajomych esemesami oraz rozpowszechniana na młodzieżowych blogach.

obrazek pokazujący zasięg zamieszek pochodzi z Wikipedii

- Wikipedia: 2005_civil_unrest_in_France

- Creaig S. Smitch, As rioting spreads, France maps tactics, 06.11.2005

- Katrin Bennold, Chirac urges calm as rioting spreads, 03.11.2005

- Katrin Bennold, Chirac urges calm as suburban rioting spreads, 02.11.2005
- Claire Cozens, French TV boss admits censoring riot coverage, 10.11.2005

- Thomas Crampton, Blogs and text messages spread call to violence, International Herald Tribune, 09.11.2005

13 marca obowiązywała już cisza wyborcza. Jakakolwiek organizacja podejmująca działania aby doprowadzić do manifestacji w tym dniu została by ukarana wysoką grzywną. A jednak doszło tego dnia do wielotysięcznych manifestacji w największych miastach (z pewnością w Madrycie i Barcelonie) na głównych placach oraz przed siedzibami partii rządzącej. Uczestnicy twierdzili, że informacje o manifestacje dostali od znajomych.

W Madrycie demonstracje trwały prawie 11 godzin, według danych operatorów telefonii komórkowej ruch esemesów” był o 20% większy niż zwykle, a w dniu wyborów nawet o 40%. W Barcelonie i Madrycie w manifestacjach wzięło po 5 tys. osób. Następnego dnia Hiszpanie zagłosowali nie tyle za partią opozycyjną, co przeciwko partii rządzącej. Tydzień wcześniej sondaże wskazywały, że najprawdopodobniej ponownie wygra Partia Ludowa. Lokalne media nazwały te wydarzenia „nocą esemesów”.

• Blanca Tapia, E-mail, SMS and the Madrid bombings, Digital Media Europe 15.03.2006,

• Wikipedia: 1_March_2004_Madrid_attacks

• Wikipedia: Aftermath_of_the_11_March_2004_Madrid_train_bombings

• Aparism Ghosh, James Graff, A Strike At Europe's Heart, 14.03.2004

• Xeni Jardin, Flashmobs with a purpose: Protests in Madrid organized by SMS, chatrooms, 13.03.2004

• Stefania Milan, A Click Becomes a Political Tool, 21.04.2004

• Eric Pfanner, Cellphones may have tipped the scales in Spanish election: Text-messaging the revolution, International Herald Tribune, 22.04.2006