Wprawdzie nie poprzez analizę pobranych próbek gruntu ale i tak jest to sukces. Zdjęcia dołka, wykopanego przez Phoenixa, pokazały, że w ciągu kilku dni zniknęły małe kawałki jasnej materii odkrytej na głębokości kilku centymetrów. Skoro zniknęły, musi to być lód, który sublimuje (czyli przechodzi od razu w parę wodną - na Marsie jest zbyt niskie ciśnienie, aby woda mogła występować tam w postaci ciekłej, tym samy lód nie może się stopić) - orzekli naukowcy. Na animacji obok, w lewym dolnym rogu wykopu widać wspomniane fragmenty.

Lądownik rozpoczął także kopanie w innym miejscu, ale tutaj ramię natrafiło na twardą warstwę i po trzech kolejnych próbach, automatycznie zatrzymało się (zgodnie z programem przewidującym takie sytuacje).

W międzyczasie naukowcy przygotowują poprawkę oprogramowania, która ma pozwolić na wznowienie zapisywania danych naukowych w pamięci flash lądownika. Obecnie naukowcy ściągają te dane każdego dnia z powodu problemów, które wystąpiły niedawno - oprogramowanie Phoenixa wygenerowało dużo niepotrzebnych danych technicznych, co z kolei doprowadziło do utraty pewnych danych naukowych (na szczęście niekrytycznych). Naukowcy z NASA mówią, że wiedzą jak rozwiązać problem, patch będzie gotowy za kilka dni, wtedy zostanie przesłany na lądownik. Onet nieco przesadził nazywając te problemy "Kosmiczną klęską NASA".

Naukowcy, jak twierdzą, nie są zaskoczeni. Próbka zanim dostała się do pojemnika dosyć długo leżała na słońcu, co mogło spowodować sublimację lodu. W ciągu następnych kilku dni temperatura wzrośnie do 1000 st. C, co powinno uwolnić ewentualną wodę związaną chemicznie w minerałach. Jej wykrycie  potwierdziłoby, że w przeszłości występowała w tym rejonie woda w stanie ciekłym.

Mały fragment białej materii został podczas kopania upuszczony na grunt. Naukowcy zamierzają go obserwować - jeśli to lód, powinien na słońcu sublimować i zanikać. Na najbliższe dni planowane są także kolejne kopania w innym miejscu i dostarczenie nowych próbek do instrumentów TEGA i MECA. Aby wykryć lód naukowcy muszą znaleźć sposób na szybsze dostarczenie próbek do pojemnika, bez wielodniowego okresu spoczywania gruntu na osłonie pojemnika TEGA, wystawionego na działanie promieni słonecznych, jak to miało miejsce w przypadku pierwszej próbki.

Próbka trafiła do pojemnika nr 4:

Lądownikowi Phoenix po raz kolejny (o wcześniejszej próbie tutaj) nie udało się umieścić wystarczającej ilości marsjańskiego gruntu w jednym z pojemników instrumentu naukowego TEGA. Aby urządzenie przeprowadziło badania (podgrzało próbkę i zanalizowało wydobywające się gazy) potrzeba było 20-30 miligramów materiału, ale przez osłonę pojemnika przedostało się mniej niż 1 miligram marsjańskiego regolitu. Nie pomogło nawet dłuższe i na wyższej częstotliwości włączenie wibracji pojemnika. Próbka okazała się po raz kolejny zbyt zbita lub kleista.

Mimo kolejnej nieudanej próby naukowcy z NASA są optymistami. Planują następną próbkę delikatnie rozsypać nad pojemnikiem, a jeśli i to się nie powiedzie rozgnieść ramieniem ją aby rozbić grudy.

- Mamy nadzieję dostarczyć próbki w ciągu dwóch soli - powiedział naukowiec z misji Phoenix, Doung Ming.

W międzyczasie lądownik kontynuuje fotografowanie okolic miejsca lądowania i bada warunki meteorlogiczne.

Naukowcy nie są jeszcze pewni co się stało. Podejrzewają, że regolit z próbki nie jest wystarczająco sypki, tylko bardziej kleisty niż się spodziewano i formuje grudy, które nie mogą przedostać się przez osłonę pojemnika. Aby zaradzić temu problemowi podczas następnej próby, rozważają najpierw dociśnięcie gruntu za pomocą ramienia w celu rozgniecenia grud i dopiero potem pobranie bardziej już sypkiego materiału. Pojawiają się też propozycję dłuższego potrząsania pojemnikiem (w piątek potrząsanie trwało pięć minut), co być może umożliwiłoby przesianie jakiś drobin przez osłonę.

Na sobotę nie zaplanowano kolejnych prób przeniesienia próbek do laboratorium.

Na podstawie: University of Arizona

Podczas jednego z testów kopania, ramię odsłoniło biały materiał:

Naukowcy zastanawiają się czy to lód, czy sól (to świadczyłoby o występowaniu tu w przeszłości wody w stanie ciekłym), czy może jakaś inna substancja.

Mikroskop optyczny Phoenixa wykonał natomiast zdjęcie ziarnom pyłu, które opadły na lądownik:

Okazało się, że drobiny są bardzo małe - wielkości 1/10 średnicy ludzkiego włosa. Naukowcy mówią, że to jak dotąd najdokładniejsze zdjęcie, wykonane na innej planecie.

Z kolei zdjęcia przesłane dzisiejszej nocy (nocy na Ziemi, w Polsce - w miejscu lądowania Phoenixa panuje teraz dzień polarny i słońce pozostaje nad horyzontem przez całą dobę) pokazują, że lądownik otrzymał już nowe instrukcje i zabrał się do pobierania próbek.

Więcej informacji można się zapewne spodziewać wieczorem.

Najnowsze zdjęcia z lądownika pokazują, że rozpoczął się proces pobierania próbek. Miejsce kopania:

Próbka gruntu już w łyżce koparki:

Więcej informacji pojawi się zapewne, kiedy Ameryka się obudzi (dziś po południu).

Dzień wcześniej, zanim rozpoczęto kopanie Phoenix tylko przycisnął koparkę do marsjańskiego gruntu, pozostawiając coś w rodzaju śladu stopy:

W sobotę natomiast strona misji przeżyła atak hackerów i była przez pewien czas niedostępna.

Pełna nazwa misji to Cassini-Huyghens, gdyż w kierunku Saturna podróżowały właściwie dwa aparaty. Cassini, wyprodukowany przez NASA, miał wejść na orbitę szóstej planety US, natomiast Huyghens, niewielki lądownik skonstruowany przez ESA (European Space Agency) i doczepiony do Cassiniego, miał za zadanie osiąść na największym księżycu Saturna - Tytanie.

Sam Cassini konstrukcją przypominał sławne Voyagery 1 i 2 oraz orbiter Jowisza - Galileo. Miał to być pierwszy z serii dużych próbników do badania zewnętrznych planet Układu Słonecznego, jednak cięcia w budżecie NASA spowodowały, że następne misje z  programu odwołano. Cassini to jeden z najbardziej skomplikowanych i największych statków międzyplanetarnych jakie kiedykolwiek skontruowano. Razem z próbnikiem Huyghens ważył 2,5 tony (z paliwem prawie 6 ton), wysokość sondy (stojącej na poniższym rysunku) to prawie 7 metrów, szerokość 4 metry.

W oczy rzuca się przede wszystkim duża czasza anteny nadawczo-odbiorcza (zawierająca we wnętrzu także mniejszą antenę zapasową), charakterystyczny element większości sond oddalających się na duże odległości od Ziemi. Cassini zabrał ze sobą bogaty zestaw instrumentów naukowych m.in. przeznaczonych do obrazowania w świetle widzialnym (kamery CCD), podczerwonym, ultrafiolecie; spektrometry do analizy składu chemicznego; radar (przede wszystkim do obserwacji powierzchni Tytana, skrytej pod warstwą chmur); magnetometr do analizy pola magnetycznego Saturna; instrumenty do badania pyłu i plazmy wokół planety. Z kolei Huyghens wyposażony został przede wszystkim w instrumnety do analizy atmosfery Tytana i kamery do zdjęć.

W odległości półtora miliarda kilometrów od Słóńca (promień orbity Saturna) baterie słoneczne nie dawałyby wystarczającej ilości energii elektrycznej do zasilania sondy, dlatego Cassini został wyposażony w trzy radioizotopowe generatory termoelektryczne (ang. RTG) jako paliwo wykorzystujące pluton. W sumie na pokładzie znalazły się 33 kg plutonu, więcej niż jakikolwiek pojazd kosmiczny zabrał wcześniej w kosmos. Wywołało to masowe protesty, mimo zapewnień ze strony NASA, że ryzyko skażenia i spowodowania zagrożenia dla ludzi było minimalne. Protesty największe nasilenie osiągnęły podczas startu sondy i jej powrotu w okolice Ziemi 2 lata później, a atmosferę dodatkowo podgrzała katastrofa europejsko-rosyjskiej sondy Mars-96 w 1996 roku, która zakończyła swój żywot w Pacyfiku (mimo, że też miała RTG na pokładzie nie doszło do skażenia). Poniżej przeciwnicy startu sondy na Cape Canaveral w 1997 roku (zdjęcie CNN):

Sonda wyniesiona została w kosmos 15 października 1997 roku przez rakietę Titan IV. Aby rozwinąć prędkość potrzebną na dotarcie do orbity Saturna konieczne było wykonanie kilku manewrów tzw. asysty grawitacyjnej. Cassini zbliżył się więc dwa razy do Wenus, a w sierpniu 1999 roku przeleciał w pobliżu Ziemi. Trajektoria sondy:

Przeloty w pobliżu tych planet zostały wykorzystane do testów instrumentów naukowych, które po raz pierwszy wykorzystane zostały na dużą skalę podczas przelotu w pobliżu Jowisza na przełomie lat 2000/2001. Cassini potwierdził swoją wartość wykonując tysiące zdjęć planety oraz analizując jej atmosferę i słaby pierścień. Poniżej zdjęcie wykonane podczas oddalania się od Jowisza (widać sierp księżyca Io).

Pierwszą fotografię Saturna sonda przesłała 9 listopada 2003 roku z odległości ponad 100 mln kilometrów. Jeszcze przed dotarciem do planety, naukowcy na przesłanych później zdjęciach dostrzegli wcześniej nieznane księżyce Saturna.

Spektakularny manewr wejścia na orbitę został przeprowadzony 1 lipca 2004 roku (kilkanaście dni wcześniej sonda minęła księżyc Phoebe). Aby wyhamować Cassini włączył swój główny silnik na ponad półtorej godziny i od strony południowej przeleciał przez jedną ze szczelin w pierścieniach Saturna, przesyłając niesamowite zdjęcia (kilka poniżej). Sonda dotarła do celu.

Formacja składająca się jakby z trzech fragmentów (na górze zdjęcia), została odsłonięta podczas lądowania Phoenixa (strumieniem gazów wylotowych z silników rakietowych). Naukowcy podejrzewają, że może to być lód, choć nie wykluczają także, że to skała. Zaplanowano zrobienie większej ilości zdjęć, aby uzyskać kolorowy widok znaleziska i móc jednoznacznie ocenić co to jest.

Podczas wczorajszych testów instrumentów naukowych wykryto coś, co może okazać się zwarciem w urządzeniu do analizy gazów powstałych podczas podgrzewania dostarczonych próbek gruntu. Zostały uruchomione procedury diagnostyczne. Naukowcy jednak są spokojnej myśli, w razie czego, jak twierdzą, mogą zastosować obejście problemu.

W związku, ze zbliżającym się startem promu kosmicznego Discovery, kolejna konferencja prasowa dotycząca Phoienixa została zaplanowana na wtorek.

Uniesiono "łokieć" i przygotowano się do zerknięcia kamerą zamocowaną do wysięgnika za brzeg lądownika, żeby sprawdzić czy nie ma tam jakiś skał, które mogłyby przeszkodzić w kopaniu. Tak przynajmniej sytuacja miała się wczoraj podczas konferencji prasowej. Zdjęcia, które Phoenix nadesłał dzisiejszej nocy pokazują, że pozycja ramienia się zmieniła, np.:

Nie wiem, czy któreś ze zdjęć z powyższego linka pochodzą już z miejsca prawdopodobnego kopania, ale powinno wyjaśnić się to na dzisiejszej konferencji (obdywają się codziennie o 20:00 czasu polskiego z transmisją na Nasa TV). Pierwsze próby kopania zaplanowano na przyszły tydzień.

Oprócz tego naukowcy postanowili nadać nazwy skałom i formacjom terenu w okolicy lądowania, aby móc je zapamiętać (łatwiej skojarzyć o co chodzi, kiedy ktoś mówi Alice, zamiast "średniej wielkości kamień dwa metry na północny wschód"):

Phoenix skompletował także zdjęcia do pierwszej panoramy okolicy, niestety zniknął z niej tajemniczy obiekt na północ od lądownika (czyżby to był błąd kamery lub pojedynczy błysk?). Natomiast Kanadyjczycy, którzy skonstruowali stację meteorologiczną na pokładzie Phoenixa, uruchomili lidar do obserwacji chmur, mgły i pyłu w atmosferze. Pewnie dlatego przy raporcie pogodowym z drugiego sola, komunikat "sun" zmieniono na "sun & dust" (komunikat po prawej stronie bloga). Temperatury maksymalna i minimalna były takie same jak podczas pierwszego dnia.

Chandrayaan 1 dołączy do dwóch innych azjatyckich sond, które obecnie badają Księżyc z orbity. Są to japoński Kaguya/Selene i chiński Chang'e 1. Kaguya wykonała m.in. kilka znanych filmów wschodzącej i zachodzącej nad Księżycem Ziemi w rozdzielczości HD, wersja z Youtube:

I kolejne tym razem wykonane już po lądowaniu:

Na samej górze widać lądownik z rozłożonym panelami baterii słonecznych i osmalonym przez silniki rakietowe gruntem wokoło. Na południowy-wschód od lądownika widnieje osłona termiczna (Heat Shield) i ślad po jej uderzeniu w marsjańską powierzchnię. Dalej na południe mamy kapsułę z dobrze widoczną płachtą spadochronu.

Jasny obiekt (zobacz tutaj) na południe od lądownika został zidentyfikowany na ostatniej konferencji prasowej jako spadochronem. Z powyższego zdjęcia wynika zatem, że drugi jasny obiekt, tym razem na północ od lądownika, nie jest ani kapsułą ze spadochronem, ani osłoną termiczną, a więc był już na Marsie przed lądowaniem Phoenixa. Lód, jasna skała ... ?

Podano także informacje, że ramię koparki przeznaczone do pobieraniu próbek gruntu (może kopać do głębokości pół metra) i umieszczania ich w mini-laboratrium na pokładzie lądownika, jest gotowe do użycia. Niestety polecenia uniesienia ramienia wysłane z Ziemi utknęły na MRO, który miał pośredniczyć w transmisji - trzeba będzie więc skorzystać z Mars Odyssey. Operacje z użyciem wysięgnika zaplanowano na środę.

Phoenix przesłał informacje o pogodzie na Marsie - jak dotąd najniższa temperatura to -80 st. Celsjusza (nad ranem), maksimum to -30 stopni (po południu). Ciśnienie powietrza wynosi 8,5 milibara - mniej niż jedna setna ciśnienia ziemskiego, a w miejscu lądowania wieje umiarkowany, północno-wschodni wietrzyk o prędkości 20 km/h.

Na horyzoncie po prawej stronie widzimy niewysokie wzgórza, natomiast po lewej stronie ... tajemniczy biały obiekt. Poniżej powiększenie z innego zdjęcia:

Najprawdopodobniej jest to kaspuła, w której podróżował Phoenix (ta do której przymocowane są spadochrony) lub osłona termiczna - oba elementy zostały odrzucone jakiś czas przed lądowaniem (zobacz tutaj). Z kolei na północ od lądownika wcześniejsze zdjęcia też ukazały jasny obiekt (zobacz tutaj). Tak więc prawdopodobnie mamy w zasięgu kamer lądownika oba odrzucone elementy.

A może to coś ciekawszego? Kawałek lodu nie pokryty pyłem, albo ...? Porównanie dwóch obiektów:

Sygnały z lądownika potwierdzają, że wszystkie podsystemy są sprawne. Pierwsze zdjęcia pokazują, że aparatura i panele słoneczne rozłożyły się prawidłowo (bez nich Phoenix przetrwał by tylko 30 godzin na bateriach). Pierwsze użycie ramienia koparki, które ma pobrać próbki gruntu do analizy planowane jest nie wcześniej niż na wtorek.

Teren lądowania jest płaski, jak można było się spodziewać po obserwacji zdjęć satelitarnych i pozbawiony większych skał. Charakterystycznym elementem rzeźby terenu okolicy są prostokąty:

Jak twierdzą naukowcy podobne formacje zmrożonego gruntu możemy znaleźć w ziemskiej Arktyce . Spodziewają się także, że w miejscu lądowania znajduje się lód (wodny), ale pod powierzchnią - zdjęcia okolicy nie ukazały (może na razie) lodu na powierzchni.

Ciekawe co to za jasny obiekt na poniższym zdjęciu (powiększenie z tego) - spadochron, odrzucona osłona termiczna?

Nasa opublikowała jeszcze kolorową (kolory nierzeczywiste) pocztówkę z miejsca lądowania:

Wszystkie zdjęcia pochodzą z Nasa/JPL.

Więcej informacji: http://www.nasa.gov/mission_pages/phoenix/news/phoenix-20080525c.html

Więcej zdjęć tutaj.

Na youtubie pojawił się zapis lądowania z centrum kontroli misji:

1 minuta - odłączenie spadochronu, uruchomienie silników

2,5 minuty - oddzielenie osłony termicznej

4 minuty - spadochron!

5 minut - sygnał z lądownika:

7 minut do lądowania - wejście w atmosferę!

10 minut do lądowania - trajektoria lądownika poprawna:

13 mitut do lądowania - odłączył się moduł podróżny (baterie słoneczne do zasilania podczas lotu międzyplanetarnego i takie tam). Sygnał z Phoenixa prawidłowy. Oczywiście to poniżej to tylko symulacja 3D :)

Reakcja na udane oddzielenie:

16 minut do lądowania - pełne skupienie :)

24 minuty do lądowania - wyłączono Startrackera czyli kalibrację położenia wg gwiazd, nie będzie już potrzebna.

26 minut do lądowania - jak pokazuje NASA TV wszystkie orbitery obserwujące Phoenixa są na miejscu:

34 minuty do lądowania - potwierdzenie zwiększenia ciśnienia w zbiornikach paliwowych

Godzina do lądowania

Na NASA TV trwa transmisja z JPL w Pasadenie. Pokazano kilka wykresów które mają wizualizować stan lądownika m.in. wykres zmiany częstotliwości sygnału radiowego z Phoenixa docierającego do Mars Odyssey ma obrazować zmieniającą się prędkość aparatu - to dzięki efektowi Dopplera (obliczono jak częstotliwość będzie się zmieniać i teraz wystarczy sprawdzać czy nadchodzące sygnały zgadzają się z przewidywaniami).

Będą także dane z radaru Phoenixa, który będzie mierzył wysokość Phoenixa nad powierzchnią.

Jak poinformowała dzisiaj NASA, nie ma konieczności przeprowadzania ostatniej możliwej korekty kursu Phoenixa (na 8 godzin przed lądowaniem).

Phoenix to lądownik, pierwszy, który ma osiąć w podbiegunowych (68 stopni szerokości areograficznej północnej) rejonach Marsa. Konstrukcja pojazdu została zaadaptowana z odwołanej w 2000 roku misji Mars Surveyor, a kilka instrumentów naukowych to kopie urządzeń z zakończonej katastrofą misji Mars Polar Lander. Może pamiętacie? W grudniu 1999 roku TVP stanęła na wysokości zadania, przygotowała całe studio, zaproszono gości, były transmisje na żywo z NASA, niestety lądownik MPL zawiódł: wszedł w atmosferę Marsa i więcej się nie odezwał. Późniejsze próby zlokalizowania miejsca katastrofy za pomocą kamer orbiterów krążących wokół Marsa nie powiodły się, Mars Polar Lander, zamiast łagodnie wylądować w okolicach południowej czapy polarnej, przepadł. Miejmy nadzieję, że tym razem wszystko pójdzie zgodnie z planem.

Phoenix wejdzie w atmosferę Marsa "prosto z marszu", bez wchodzenia na orbitę wokół planety. Duża szybkość sondy (5,6 km/s)  i tarcie atmosfery sprawią, że lądownik (chroniony przez osłonę termiczną) rozgrzeje się do paru tysięcy stopni. Trzy i pół minuty przed lądowaniem, na wysokości ok. 13 km  otworzony zostanie spadochron, który spowolni sondę do rozsądnych prędkości. 15 sekund później odrzucona zostanie osłona termiczna, a po 10 sekundach wysuną się wsporniki (nogi) do lądowania. Na dwie minuty przed lądowaniem aktywowany zostanie radar, a pół minuty przed lądowaniem odłączy się spadochron (wysokość ok. 1 km). 10 sekund przed zetknięciem z gruntem uruchomione zostaną silniki rakietowe, które mają za zadanie łagodnie osadzić Phoenixa na powierzchni. Cała procedura w NASA nazywana jest EDL (Entry, Descent, Landing - wejście, opadanie i lądowanie) albo "7 minut strachu" jak można dowiedzieć się z filmiku o zbliżającym się lądowaniu:

Sygnały radiowe obecnie docierają z Marsa na Ziemię z opóźnieniem ponad 15 minut (prędkości światła nie przeskoczysz), więc tyle czasu upłynie od momentu lądowania na Marsie zanim dowiemy się czy wszystko się udało (podana godzina 1:53 to czas lądowania + czas na dotarcie sygnału o lądowaniu).

Phoenix realizuję naukową strategię NASA dotyczącą Czerwonej Planety, określaną hasłem "podążać za wodą". Cele misji to badanie historii wody na Marsie, oraz poszukiwanie potencjalnych miejsc na styku lodu i marsjańskiego gruntu, które zapewniałyby warunki odpowiednie dla przeżycia mikroorganizmów. Lądownik wyposażony jest w ramię (z kamerą) zakończone rodzajem łyżki, które będzie miało możliwość kopania w marsjańskiej glebie i przeniesienia próbek tejże, do samego próbnika, gdzie będą mogły być poddane analizie (podgrzewaniu i badaniu ulatniających się przy tym gazów, analizie składu chemicznego, badaniu przewodnictwa elektrycznego i odczynu kwasowego, obserwacji mikroskopami) . Oprócz tego lądownik będzie wyposażony w stereoskopową kamerę na dwumetrowym maszcie (dzięki czemu możemy liczyć na interesujące widoki okolicy lądowania) oraz stację meteorologiczną. Czas trwania misji planowany jest na 90 soli (sol, czyli marsjańska doba, trwa 24 godziny i 37 minut), choć liczę na znaczne wydłużenie tego okresu (dotąd marsjańskie lądowniki, jeśli już udało im się bezpiecznie wylądować, działały dłużej niż planowano).

Transmisja z lądowania (oczywiście nie należy się spodziewać widoku lądującego Phoenixa z kamery umieszczonej na Marsie;) ) na NASA TV początek o północy (niedziela/poniedziałek, 25/26 maja) naszego czasu.

Strona domowa misji.

Dziś o 7.34 czasu lokalnego wystartowała z przylądka Canaveral na Florydzie sonda Dawn, o której obszerniej pisałem w lipcu, kiedy to pierwotnie planowano wystrzelenie misji.

To jeden z niewielu tak świeżych newsów na tym blogu ;)

Jeśli słyszy się o badaniach kosmosu to najczęściej tylko o tym co robią amerykanie i ich agencji kosmiczna NASA, tymczasem europejczyczy mogą również pochwalić się swoimi osiągnięciami.

Europejska Agencja Kosmiczna nie ma najbardziej spektakularnego atrybutu każdej agencji kosmicznej, czyli własnego załogowego statku, ale to nie oznacza, że europejscy astronauci nie latają w kosmos. Latają amerykańskimi Wahadłowcami i rosyjskimi Sojuzami. Nie jest to prestiżowe rozwiązanie, ale oszczędza wiele środków finansowych, które są ograniczone i nie tak znaczne jak amerykańskie. Z tych ograniczonych zasobów udaje się jednak sfinansować wiele ciekawych projektów.

Przede wszystkim ESA posiada doskonale położony kosmodrom w Kourou w Gujanie Francuskiej, znajduje się on bardzo blisko równika i dlatego jest idealnym miejscem do wystrzeliwania satelitów, zwłaszcza geostacjonarnych satelitów telekomunikacyjnych, które muszą zawisnąć dokładnie nad równikiem. Inne agencje kosmiczne - amerykańska, rosyjska, chińska i japońska- mają swoje kosmodromy położone o wiele bardziej na północ. Umieszczenie wystrzelonych z nich satelitów jest trudniejsze (jeśli ktoś z czytelników wie konkretnie, dlaczego proszę o komentarz, bo szczerze, to do końca tego nie wiem).

Gujana Francuska jest departamentem zamorskim Francji, na takich samych prawach jak departament (jednostka podziału administracyjnego Francji, skrzyżowanie powiatu z województwem jeśli chcielibyśmy przełożyć francuski podział administracyjny na nasz polski). Formalnie jest wiec zawieszona między byciem normalnym departamentem, czyli częścią Francji, a zależnym terytorium z odmiennymi prawami. Jest to jedyne w Ameryce Południowej miejsce, gdzie oficjalną walutą jest Euro.

ESA może pochwalić się również rakietami z serii Ariane. Nazwa pochodzi z języka francuskiego i może oznaczać mitologiczną Ariadnę, lub rodzinę ptaków - kolibry. Obecnie stosowana jest rakieta Ariane 5. Toto dwa filmiki ilustrujące jej działanie i w wielkim skrócie historię całej generacji rakiet Ariane.

Wyniesienie przez Ariane 5 orbitalnego teleskopu XMM Newton do obserwacji wszechświata w promieniowaniu rentgenowskim i ultrafiolecie.

Historia, teraźniejszość i przyszłość Ariane 5 w 4min.

Inne bardzo ciekawe misje przeprowadzone przez ESA:

• sonda Mars Express
• sonda Venus Express
• lądownik Huygens (czyt. hojhens) - część misji Cassini-Huygens do Saturna, wylądował na księżycu Saturna Tytanie w styczniu 2005 roku.

Do ESA należy obecnie 17 europejskich państw. A Polska?

"Od 27 kwietnia Polska zacieśniła swoje związki z Europejską Agencją Kosmiczną ESA. Co prawda jeszcze nie jesteśmy członkiem tej organizacji, ale podpisano umowę, według której nasz kraj został Europejskim Państwem Współpracującym z ESA. Rozszerzy ona możliwość współpracy o część przemysłową. Nasze firmy będą mogły startować w przetargach organizowanych przez agencję. Ilość możliwych do wygrania kontraktów jest proporcjonalna do wielkości składki danego kraju. Polska jest czwartym krajem, który otrzymał taki status, po Węgrzech (kwiecień 2003), Czechach (listopad 2003) i Rumunii (luty 2006). Porozumienie jest wstępem do pełnego członkostwa w ESA. Umowa będzie obowiązywać przez 5 lat, a co roku Polska będzie płacić składkę 1,2 mln euro.

Partnerstwo naszego kraju z ESA rozpoczęło się w 1994 r. Do tej pory dotyczyło jednak wyłącznie kwestii naukowych. Polscy naukowcy uczestniczą w wielu misjach kosmicznych i projektach naukowych agencji, m.in. Ulysses, ISO, SOHO, XMM, Cluster, Double Star, Huygens, Mars Express, Vensu Express, Herschel, Planck, XEUS, Integral, Rosetta, BepiColombo. "

<<cytat z astronomia.pl>>

Cieszę się, że wreszcie i my dołączamy powoli do tego elitarnego klubu.