Mozambik mám spojený především s Indickým oceánem a jeho úžasnými obyvateli, tak prostě nemůžu začít jinak, než vzít vás s sebou pod vodu. Než se ponoříme hlouběji, představím vám jednoho urostlého krasavce.

[caption id="attachment_200" align="aligncenter" width="450" caption="Manta je nejelegantnější plavec v Jižním Mozambiku"][/caption]

Další euforii prožívám s mantama. Neznám elegantněji plujícího, vlastně jakoby vznášejícího se živočicha v těchto končinách. Poprvé jsem je viděla jen zdálky, okolo dvaceti podmořských obřích "motýlů oceánu". Další mnohá setkání byla vždy velkým zážitkem a mohla jsem si je prohlédnout ze vzdálenosti několika centimetrů. Chce to jen dodržovat rady Jappieho a z ponorů mám teď mnohem intenzivnéjší zážitky.

 

[caption id="attachment_202" align="aligncenter" width="450" caption="Ležely jsme tam spolu a vzájemně se pozorovaly "][/caption]

Tohle setkání bylo na poslední chvilku, měla jsem vzduch tak na bezpečný výstup, ale byla náhrerná, tak jsem  s ní malou chvilku zůstala, odhaduji, že měla kolem 150 cm, já mám 160 cm, hezky nám to spolu slušelo.  Škoda, že nás spolu nikdo neblejskl, byl nejvyšší čas jít nahoru.

 

[caption id="attachment_204" align="aligncenter" width="450" caption="Keporkak - matka s mládětem, škoda, že nemá fotka zvuk"][/caption]

Tak tohle je pro mě nejúžasnější zážitek spojený s oceánem, Keporkaky vyfotil Jenn-Pierre, který byl k velrybám doslova nadotek. Byl to den D. Velryby si daly scuka v místě, kde jsme se potápěli. Často zavřu oči a znova a znova si v duchu přehrávám úžasné velrybí písně. Byly to neuvěřitelně procítěné láskyplné balady. 

Here is a first impresion taken during a trip with a traditional dhow.

EXIF
Focal length: 18mm
Aperture: f/5.6
Shutter: 1/400
ISO: 100

Additionally I used a polarizar to increase the contrast of the sky and clouds.

President George W. Bush has expanded the funding for AIDS prevention in Africa, while promoting abstinence and fidelity. Yet this emphasis has little basis in scientific data. (...) Sadly, it is precisely in Uganda, Epstein’s success story, where the tide appears to have turned in recent years, and where Epstein now encounters condom burnings in the name of Jesus. Reversing this alarming trend is now among the most crucial steps in supporting the work of Africans who struggle to solve the wrenching problem of AIDS.

[Prezydent George W. Bush zwiększył finansowanie programom prewencji AIDS w Afryce, równocześnie promując abstynencję i wierność. Jednak takie przesunięcie akcentów ma słabe podstawy w danych naukowych. (...) Niestety, to właśnie w Ugandzie, kraju, którego sukces opisuje Epstein, sprawy w ostatnich latach przybrały inny obrót - Epstein spotyka się tam teraz z paleniem prezerwatyw w imię Jezusa. Odwrócenie tej niepokojącej tendencji jest teraz jednym z najbardziej kluczowych kroków związanych z wspieraniem pracy Afrykańczyków, którzy walczą, by rozwiązać dojmujący problem zachorowań na AIDS.]

To ostatnie zdanie jest dość charakterystyczne, bo trudno powiedzieć, czy autor ma na myśli przeciwdziałanie paleniu prezerwatyw, czy przeciwdziałanie szerzeniu abstynencji seksualnej. Mam wrażenie, że chodzi o jedno i drugie, a tak naprawdę to nie tyle o AIDS, co o politykę: po prostu jeśli coś robi Bush, to należy temu przeciwdziałać. Szczególnie jeśli coś robi poza granicami Ameryki, bo niewątpliwie każde takie działanie jest przejawem zapędów imperialistycznych... :roll:

Tymczasem dzisiejsze wiadomości przynoszą informacje, które (nie po raz pierwszy zresztą) stawiają pod znakiem zapytania zasadność krytyki programów szerzenia abstynencji seksualnej. Oto w najnowszym "Science" grupa naukowców z Kalifornii i Bostonu (Harvard) podsumowuje wyniki w afrykańskiej walce z AIDS ostatnich lat - i dochodzi do wniosku, że promowanie środków antykoncepcyjnych jest praktycznie nieskuteczne, a hamowanie pormisukityzmu często przynosi pozytywne skutki.

(11 maja, uzupełnienie: ściśle biorąc, nie chodzi oczywiście o absolutną wstrzemięźliwość, a o ograniczenie się do kontaktów seksualnych z jednym partnerem; wypowiedź Malcolma Pottsa z podcastu "Science" z 9 maja: "Twierdzimy, że obecnie pieniądze wydaje się na te rodzaje interwencji, na których skuteczność mamy najsłabsze podstawy w danych, czyli promowanie używania prezerwatyw oraz dobrowolne korzystanie z poradnictwa i testów, natomiast najmniej uwagi poświęcamy tym metodom, które w największym stopniu powodują spowolnienie epidemii ogólnych, czyli męskiemu obrzezaniu i zmniejszaniu liczby partnerów seksualnych". Okazuje się bowiem, że napletek jest szczególnie wrażliwy na infekcję wirusem HIV - obrzezanie redukuje prawdopodobieństwo zarażenia o 50%!)

Otóż na stronach naukowych PAP-u można przeczytać, że 1.300 nauczycieli w Mozambiku umiera co roku na AIDS. Hm, czy jest to rzeczywiście informacja, którą umieszcza się w takim serwisie? Nie wiem, ale w serwisie naukowym PAP-u dzieją się różne dziwne rzeczy - zresztą, o tym inną razą…

Dość powiedzieć, że Mozambik, podobnie jak wiele innych krajów afrykańskich, ma horendalnie wysoką liczbę zachorowań na AIDS, która niestety nie spada (nb. w ostatnim “Times Literary Supplement” była recenzja książki o AIDS w Afryce, zawierająca sporo informacji na ten temat - wersję internetową można znaleźć tu, ale wyraźnie pamiętam, że na papierze miało to inny tytuł, chyba Condom Burnings czy jakoś tak). Jak donosi PAP, w czwartek mozambicki Minister Edukacji powiadomił, iż w ubiegłym roku AIDS zabrał 17% wszystkich pracujących w kraju nauczycieli, co stawia pod znakiem zapytania przyszłość kraju. Prawie jedna piąta nauczycieli umarła - edukacja przeżywa poważny kryzys. (Dodam ze wspomnień, że za moich czasów - czyli w latach osiemdziesiątych - szkoły z ławkami czy tablicami należały w tym kraju do rzadkości. Nie wiem, jak jest teraz.)

Z notki PAP-u wynika, że informacja została przekazana bezpośrednio korespondentom zagranicznym. Nie wiem, czy był wśród nich ktoś z PAP-u, czy może PAP korzysta z jakiejś innej agencji prasowej. W każdym razie na oficjalnych stronach różnych instytucji mozambickich nie udało mi się znaleźć żadnych szczegółów, a nawet zwykłego powtórzenia tej informacji - co daje pewne pojęcie o tym, jak ten kraj od strony administracyjno-państwowej wygląda (zresztą, jak może wyglądać kraj po 19 latach rządów komunistów i wojny domowej?). Znalazłem natomiast, na stronach ichniego Ministerstwa Zdrowia, taki optymistyczny wykres:

Ma on obrazować zachorowalność na AIDS w różnych regionach kraju do roku 2010. Jak widać - nie ma się czym martwić, bo wszystko jest pod kontrolą? Jakoś nie chce mi się w to wierzyć. Mówię to bardziej z przerażeniem niż uśmiechem, bo nie dość, że kraj jest pożerany przez tę straszną chorobę, to zdaje się że jeszcze ludziom robią wodę z mózgu…

I to by było na tyle. Wiem, treści w tym niewiele, ale wieści z Mozambiku po prostu nie mogłem zostawić nieskomentowanych...