(especial para La mirada al Este desde Alaverdi)

No es un milagro cuando el Debed, el río más profundo de Armenia, al norte del país, se vuelve blanco durante la noche y continúa así hasta la mañana. Los habitantes del Valle del Debed saben que se trata de la Planta de Enriquecimiento Minero de Ajtala (PEMA), arrojando sus residuos al río. Han de regar sus jardines y plantas y dar de beber a su ganado del Debed. En algunos lugares, la gente incluso bebe de aquel agua, cavando pequeñas lagunas junto al río, donde el agua se ha filtrado a las corrientes subterráneas ¿Pero logra el suelo purificar el agua de sus metales pesados?

De hecho, la PEMA contaba con una presa para residuos durante la época soviética, situada en el barrio de Svinets, en Alaverdi. Pero era demasiado pequeña para albergar las aguas venenosas de la planta en su totalidad. Así que construyeron otra presa entre la aldeas de Ayrum y Joikan, y los residuos de la fábrica eran trasvasados por una red de conductos hasta ahí. Pero a comienzos de los ’90, cuando la planta metalúrgica fue cerrada, los conductos se volvieron inútiles y fueron desmantelados. Hoy, la planta ha entrado en funcionamiento de nuevo y los dueños de la PEMA, en lugar de reconstruir unos kilómetros de tuberías, han preferido ahorrarse la inversión y verter los residuos directamente al Río Debed...

Esto es sólo una parte del desastre que la industria metalúrgica ha traído a la ciudad de Alaverdi. Más aún, en las tardes de verano, una apenas puede caminar por la calle sin jadear por la asfixia. La razón son las emisiones de los conductos de la fundición de cobre pertenecientes a la Compañía del Programa Armenio del Cobre (PAC). Últimamente, las emisiones exceden 20 veces el límite permitido. El gerente de la empresa, Gagik Arzumanyan, no lo oculta: “Tenemos un problema ecológico muy importante y, si no lo superamos, tendremos que cerrar la fundición”. Pero aunque la idea se ha barajado durante la última década, la fundición sigue en funcionamiento, rompiendo todas las normativas y pagando muy honestamente todas las multas que el Gobierno le impone.

La gente de Alaverdi ya sabe que por las tardes no debe salir a la calle, sino cerrar todas las ventanas y quedarse en casa. Lo aprendieron en los tiempos soviéticos, cuando la factoría ya funcionaba sin ningún tipo de protección. Las montañas que rodean la ciudad estaban negras por entonces: el humo se acumulaba en ellas. Shushan Hovhannisyan, profesora de 50 años de Alaverdi, recuerda las consecuencias que la planta ya tenía por entonces: “Cada vez que me pillaba la lluvia fuera de casa, me agujereaba el nylon de las medias”.

Pero hoy, los problemas causados por una ecología echada a perder son aún más serios: Alaverdi tiene una alta tasa de anormalidades en el nacimiento. Los niños nacen con enfermedades extrañas y muy raras. Pero, desde luego, el Gobierno cuida de la gente de Alaverdyi: en lugar de arreglar el problema ecológico, han decidido caritativamente ayudar a las mujeres embarazadas con niños con malformaciones de una forma más barata y menos desagradable que un aborto. Acaban de ofrecerles una medicina que termina con el embarazo...

Imagen: Fundición de cobre de Alaverdi (Inna Mkhitaryan / Agencia Patker)

Rys.Wykres przemian austenitu w warunkach chłodzenia ciągłego (CTPc) dla stalipodeutektoidalnych

Przemiana perlityczna- jest dyfuzyjna, co oznacza że do jej rozpoczęcia i przebiegu konieczne jest przegrupowanie atomów węgla i żelaza drogą dyfuzji. Po chłodzeniu austenitu poniżej temperatury Ar1 zaczynają powstawać zarodki perlitu na drodze heterogenicznej. Zarodkami mogą być nie rozpuszczane całkowicie cząstki cementytu lub drobne wydzielenia ferrytu, które powstają na granicach ziarn austenitu. Prędkość przemiany perlitycznej zależy od szybkości zarodkowania koloni perlitycznej. W warunkach izotermicznych szybkość wzrostu kolonii perlitu jest stała i również odległości między płytkami są stałe- nie zależą od struktury austenitu. W miarę obniżania temperatury, odległości między płytkami w perlicie zmniejszają się, co z jednej strony jest spowodowane obniżeniem szybkości dyfuzji a z drugiej większym zasobem energii swobodnej przy zwiększonym przechłodzeniu. Pozwala to na utworzenie granicy międzyfazowych o większej powierzchni.

Rys.

Przemiana bainityczna- zachodzi w stalach węglowych poniżej temperatury najmiejszej trwałości austenitu. Jest również nazywana przemianą pośrednią. Przyjmuje się że zaczyna się od utworzenia zarodków ferrytu, które powstają na granicach ziarn austenitu wskutek fluktuacji stężenia węgla. Z ferrytu tego wydzielają się bardzo drobne cząstki węglików. Przemiana bainityczna zaczyna się po chłodzeniu austenitu do pewnej określonej temperatury. Upodabnia ja to do przemiany martenzytycznej. Od przemiany martenzytycznej różni się tylko tym że wzrost płytek bainitu jest powolny i ciągły, co świadczy o dyfuzyjnym charakterze przemiany. Cechy morfologiczne bainitu różnią się od perlitu. Bainit górny jest pierzasty, dolny iglasty. W bainicie górnym wydzielenia węglików są grubsze i zorientowane przeważnie równolegle do osi płytek ferrytu. W bainicie dolnym węgliki są drobniejsze i i układają się w poprzeczne pasma pod kątem 55º do osi płytek. Twardość bainitu jest większa od perlitu, a mniejsza od martenzytu.

Rys.

Przemiana martenzytyczna- występuje w stopach ale tylko martenzyt węglowy w stali cechuje się wysoką twardością. Martenzytem nazywamy przesycony roztwor stały węgla w żelazie α, który jest produktem przemiany bezdyfuzyjnej. W układzie Fe-C przemiana martenzytyczna przebiega tylko jednokierunkowo, podczas gdy w innych stopach jest odwracalna. Siła napędowa przemiany martenzytycznej jest różnica energii swobodnej między austenitem i martenzytem, ale warunkiem powstania martenzytu jest chłodzenie austenitu z taka szybkością aby nie ulegała ona wcześniejszej przemianie w perlit lub bainit. Drugim warunkiem rozpoczęcia się przemiany martenzytycznej jest ochlodzenie austenitu poniżej określonej temperatury zwanej temperatura początku przemiany martenzytycznej. Jest ona stała dla konkretnej stali i nie zależy od zastosowanej szybkości chłodzenia. Warynkiem daleszego przebiegu przemiany maretnzytycznej jest obniżenie temperatury . Po przekroczeniu temperatury końca przemiany dalsza przemiana nie zachodzi, pomiomo że pozostaje jeszcze pewna ilość austenitu. Austenit ten nosi nazwę szczątkowego.

Operacje wyżarzania- przez wyżarzanie rozumiemy zabieci cieplne, które w mniejszym lub większym stopniu prowadzą do stanu równowagi termodynamicznej w obrabianym stopie. Są to najczęściej: nagrzewane do określonej temperatury, wygrzewane i chłodzone.

Wyżarzanie ujednoradniające- polega na nagrzaniu stali do temperatury zbliżonej do linii solidus, wygrzewaniu w tej temperaturze aż do zajścia dyfuzji i wyrównaniu składu chemicznego oraz chłodzeniu.
Wyżarzanie przegrzewające- przeprowadza się podobnie jak ujednoradniające, lecz celem jego jest spowodowanie rozrostu ziarn i ułatwienie skrawalności stali.
Wyżarzanie grafityzujące- jest to długotrwałe wygrzewanie stali powyżej Ac3 celem rozkładu cementytu na grafit- przeprowadza się je przy produkcji żeliwa ciągliwego.
Wyżarzanie normalizujące- polega na nagrzaniu do stanu austenitycznego, tzn 30-40ºC powyżej linii GSE i następnie stłudzeniu na wolnym powietrzu, w celu rozdrobnienia ziarn i ujednoliceniu struktury.
Wyżarzanie zupełne- prowadzi do wytworzenia struktury zbliżonej do stanu równowagi. Polega na austenityzowaniu stali, jak przy normalizowaniu, i następnie studzeniu w piecu. Celem zabiegu jest zmniejszenie twardości i naprężeń wewnętrznych oraz zwiększenie ciągliwości stali.
Wyżarzanie niezupełne- przeprowadza się podobnie jak wyżarzanie zupełne, z tym że temperatura wyżarzania jest pośrednia pomiędzy Ac1- Ac3 dla stali podeutektoidalnych oraz między Ac1-Acm dla stali nadeutektoidalnych. Cel zabiegu jest analogiczny jak przy wyżarzaniu zupełnym.
Wyżarzanie izotermiczne- polega na austenityzowaniu stali jak przy wyżarzaniu zupełnym i następnie szybkim ochłodzeniu do temperatury leżącej poniżej Ar1, i wyżarzaniu w tej temperaturze aż do zajścia przemiany perlitycznej. Celem zabiegu jest zmniejszenie twardości stali.
Wyżarzanie perlityzujące- jest podobnie do wyżarzania izotermicznego, z tym ze nie jest konieczne szybkie studzenie do temperatury perlityzowania. Zwykle do perlityzowania stal jest ponownie nagrzewania do temperatury austenityzoania w celu zahartowania. W wyniku perlityzowania uzyskuje się rozdrobnienie ziarna austenitu, a tym samym zwiększenie dyspersji martenzytu.
Wyżarzanie sferoidyzujące- zwane również zmiękczajacym, polega na przemianie cementytu płytkowego w kulkowy, co prowadzi do zmniejszania twardości stali i poleprzeniu obrabialności mechanicznej.
Wyżarzanie rekrasltylizujące- stosowanie po uprzednim zgniocie, przeprowadza się w temperaturze poniżej Ac1, ale powyżej temperatury rekrystalizacji w celu usunięcia skutków zgniotu.
Wyżarzanie odprężajace- polega na wygrzaniu wyrobów do temperatury poniżej Ac1(zwykle poniżej 650ºC), wygrzaniu w tej temperaturze a następnie studzeniu. Celem obrobki jest zmniejszenie naprężeń wewnętrznych bez wywołania zmian strukturalnych. Odmianą tego wyżarzania jest wyżarzanie stabilizowane, które przeprowadza się w temperaturze poniżej 150ºC w celu zmniejszenia naprężeń własnych. Przeprowadza się również stabilizowane naturalne w temperaturze otoczenia przez długi czasu.

Operacje Hartowania- w przeciwieństwie do zabiegów wyżarzania hartowanie, zwłaszcza martenzytyczne, prowadzi do powstawania struktury nierównowagowej.Celem zabiegu jest znaczne zwiększenie twardości wyrobu.
Rozróżniamy następujące metody harowania: objętościowe i powierzchniowe.

Hartowanie objętościowe- polega na nagrzaniu elementu na wskroś i może być realizowane z różnymi prędkościami studzenia.
Hartowanie zwykłe- polega na austenityzowaniu a następnie na szybkim szybkim oziębianiuw jednym ośrodku w celu uzyskania struktury martenzytycznej.
W zależności od sposobu chłodzenia rozróżniamy:
Hartowanie przerywane- polegające na stosowaniu dwóch ośrodków chłodzących.
Hartowanie stopniowe- polegające na wytrzymaniu przedmiotu w temperaturze wyższej od temperatury początku przemiany martenzytycznej, aż do wyrównania temperatury na przekroju.
Hartowanie izotermiczne- ma podobny przebieg jak stopniowe, z tym że czas wytrzymania w temperaturze pośredniej jest dostatecznie długi, aby zaszła przemiana bainatyczna.

Hartowanie powierzchniowe- polega na austenityzowaniu jednej cienkiej warstwy powierzchniowej przedmiotu, w wyniku czego tylko w jednej warstwie tworzy się struktura martenzytyczna i następuje utwardzenie powierzchni.

Operacje odpuszczania- odpuszczanie polega na nagrzaniu uprzednio zahartowanego przedmiotu do temperatury leżącej poniżej Ac1, co prowadzi do usunięcia naprężeń oraz przemian wywołanych zmniejszeniem twardości i wzrost plastyczności stali.

Operacje patentowania- patentowaniem nazywamy obróbkę mającą na celu uzyskanie drobnego perlitu. Po austenityzowaniu następuje szybkie schłodzenie do temperatury ok 500ºC i wytrzymaniu w tej temperaturze przez okres wystarczający do zajścia przemiany perlitycznej.

Operacje przesycenia i starzenia- mogą być stosowane w stopach, w których następuje zmniejszenie rozpuszczalności składnika w stanie stałym z obniżeniem temperatury.
Przesycenie ma na celu uzyskanie przesyconego roztworu stałego.
Starzenie prowadzi do wydzielenia dyspersyjnych cząstek. Efektem tego jest wzrost twardości i wytrzymałości stopu oraz spadek plastyczności.

Operacje wymrażania- wymrażanie polega na obniżeniu temperatury zahartowanego przedmiotu poniżej 0ºC. Ma na celu dalsze rozłożenie austenitu nie przemienionego w martenzyt. Ze względu na skłonność austenitu do stabilizacji wraz z upływem czasu, wymrażanie powinno być przeprowadzane bezpośrednio po zahartowaniu.

Ferryt- jest rostworem stałym międzywęzłowym węgla w żelazie α . Powstaje przez wchodzenie atomów węgla do luk tetraedrycznych. Rozpuszczalność węgla nie przekracza 0,002%. Ferryt jaki oddzielny składnik strukturalny występuje w stalach podeutektoidalnych – tzw. ferryt podeutektoidalny, ale również wchodzi w skład perlitu i ledeburytu przemienionego. Ze względu na małą zawartość węgla własności ferrytu niewiele różnią się od własności czystego żelaza α i tam Rm=ok.300MPa, 80 HB, A10=40%, KC= ok.180J/cm².
Ferryt δ jest również roztworem stałym węgla w wysokotemperaturowej odmianie żelaza α. Wykazuje on większą rozpuszczalność węgla niż ferryt α, ma również większy parametr sieci niż ferryt α.

Rys. Stal węglowa o zawartości 0,45%C w stanie wyżarzonym o strukturze gruboziarnistej. Widoczne ciemne pola perlitu i jasne ziarna ferrytu. 5% Nital. Powiększ.100x

Austenit- jest roztworem stałym, międzywęzłowym węgla w Fe-γ o maksymalnej rozpuszczalności węgla 2,11%. Większa rozpuszczalność wiąże się z kulistym kształtem luk oktaedrycznych. Ze względu na typ sieci A1 ma największa gęstość spośród wszystkich faz układu. W warunkach równowagi nie może istnieć poniżej temperatury A1(727ºC) W próbie rozciągania odkształca się równomiernie. Na zgładach metalograficznych występuje jako składnik z charakterystycznymi,
prostoliniowymi granicami bliźniaczymi.

Rys. Mikrostruktura austenitu

Perlit- jest eutektoidem o zawartości węgla 0,77%. Powstaje podczas przemiany eutektoidalnej, która zachodzi w temperaturze 727ºC. Jest zbudowany na przemian z płytek ferrytu i cementytu o stosunku grubości 7:1. Dyspersja perlitu jest odwrotnie proporcjonalna do wielkości przechłodzenia względem temperatury A1.
Perlit jest składnikiem strukturalnym stali i surówek podeutektoidalnych białych i surówek szarych perlitycznych.
Niekiedy perlitem kulkowym nazywa się strukturę złożoną ze sferoidalnych wydzieleń cementytu na tle ferrytu. Strukture taką uzyskuje się w wyniku długotrwałego wyżażania stali eutektoidalnych i nadeutektoidalnych. Częściej stosujemy nazwę cementyt kulkowy lub sferoidyt.

Rys. Powiększenie 1000-krotne perlitu, frakcja ziarnowa 0,63 - 1,25 mm

Ledeburyt- jest mieszaniną eutektyczną austenitu i cementytu. Powstaje z roztworu ciekłego o zawartości 4,3% węgla. Jest składnikiem strukturalnym surówek białych. Cechuje go dość znaczna twardość i kruchość. Poniżej temperatury 727ºC występuje jako ledeburyt przemieniony w wyniku przemiany austenitu ledeburycznego w perlit.

Cementyt- jest węglikiem żelaza o strukturze rombowej. Zawiera 6,67% mas. węgla.
Punkt Curie cementytu występuje w temperaturze 210ºC. Jego gęstość jest mniejsza od żelaza i wynosi 7,68 Mg/m³.

Rys. Cementyt ziarnisty (sferoidyt) w stali o zawartości ok. 1% C. Traw. 5% nitalem.x500

Grafit- jest składnikiem strukturalnym surówek szarych i pstrych. Gęstość grafitu jest znacznie mniejsza od żelaza. Temperatura topnienia 3500ºC. Jest słabym przewodnikiem elektrycznym.

WYKRES

Odmiany alotropowe żelaza wykazują zdolność rozpuszczania węgla zależnie od temperaturze, przy czym maksymalna rozpuszczalność występuje w temperaturze przemian: perytektycznej, eutektycznej i eutektoidalnej. Przemiany te zachodzą w stałych temperaturach w określonych zakresach stężeń stopów i mają charakter odwracalny.

Przemiana perytektyczna
zachodz w temp. 1495ºC, jest przemianą, podczas której, w czasie chłodzenia, dwie fazy (jedna z nich ciekła) przemieniają się w jedną fazę stałą. L + α → β

Przemiana eutektyczna
Przemianę Ciecz → α + β nazywamy przemianą eutektyczną. Zachodzi w temp. 1148ºC.Przemiana eutektyczna jest przemianą, w której udział biorą trzy fazy. Podczas przemiany, w czasie chłodzenia, ciecz przemienia się w dwie fazy stałe jednocześnie.

Przemiana eutektoidalna
Zachodzi w temp. 727ºC, jest przemianą, w której biorą udział trzy fazy. Podczas chłodzenia faza stała przemienia się w dwie inne fazy stałe jednocześnie. γ → α + β

Linia Likwidus układu żelazo węgiel przebiega między punktami ABCD.
Linię Solidus wyznaczają punkty AHJECF dla układu żelazo węgiel i AHJE'C'F' dla układu żelazo grafit. Oznacza to że wzdłuz linii AB wydzielają się z cieczy kryształki ferrytu, wzdłuż linii BC kryształki austenitu, natomiast wzdłuż linii CD cementyt zwany pierwotnym.
Linia ES określa zmienną rozpuszczalność węgla w austenicie pozostajacym w rownowadze z cementytem i oznacza się to symbolem Acm. Ponieważ przy chłodzeniu rozpuszczalność węgla maleje od 2,11% w temperaturze 1148ºCdo 0,77%C w 727ºC, nadmiar wegla wydziela się w postaci cementytu zwanego wtórnym.
Podobnie linia PQ określa zmienną rozpuszczalność węgla w ferrycie. W temperaturze 727ºC rozpuszcza się o,0218% C, podczas gdy w temperaturze pokojowej 0,008% C. Stad przy chłodzeniu nadmiar węgla wydziela się w postaci cementytu zwanego trzeciorzędowym.

σ =

gdzie γ- energia powierzchniowa nowo utworzonego pęknięcia

Z wzoru tego wynika, że wielkość zarodka krytycznego maleje ze wzrostem σ i zmniejszeniem E, to oznacza uwrażliwienie materiału na kruche pękanie najmniejszymi zarodkami sprężystymi są dyslokacje krawędziowe, z tym że ze względu na małą wartość l naprężenie krytyczne jest duże. Jeśli jednak nastąpi połączenie kilku dyslokacji krawędziowych w wyniku ich spiętrzenia na przeszkodzie, l wzrasta i pękniecie może rozprzestrzenić się już przy znacznie mniejszym naprężeniu.
Skłonność do kruchego pękania uwidacznia się w sposób spotęgowany w warunkach obciążenia dynamicznego. Ponieważ części w nowoczesnych maszynach i pojazdach są na ogół narażone na takie obciążenia, opracowano metody badania wrażliwości materiału na pękanie w tych warunkach i sposób ilościowego określenia odporności na pękanie.

Badanie udarności
Miara odporności metali i stopów na pękanie przy obciążeniach dynamicznych jest udarność, która definiuje się jako stosunek pracy K, potrzebnego do złamania znormalizowanej próbki pod wpływem uderzenia, do jej przekroju poprzecznego SS38; w miejscu załamania

KC= K/ SS38; [J/cm²]

lub pracy J potrzebnej do złamania próbki o znormalizowanym przekroju K.
Należy zaznaczyć, że udarność materiału silnie zależy od sposobu przeprowadzenia próby, a zwłaszcza od kształtu próby i konstrukcji młota użytego do łamania. Dlatego w celu uzyskania porównywalnych warunków próba musi być przeprowadzona w warunkach standardowych. Jeśli chodzi o kształt próbki, to najbardziej istotnym elementem jest karb, którego zadaniem jest umiejscowienie przełomu i stworzenie warunków do wywołana kruchego pękania nawet w materiałach ciągliwych. Najczęściej stosuje się dwa rodzaje karbów: Mesnagera U i Charpy'ego V, który jest przedstawiony na rysunku.

Próbę umieszcza się na urządzeniu do łamania które jest zbudowane w kształcie wahadła i jest nazywane młotem Charpy'ego. Ma on kilka zalet. Po pierwsze- istnieje łatwa regulacja energii początkowej młota wysokością podniesienia wahadła , po drugie- mierząc kąt wychylenia wahadła po złamaniu próbki, można łatwo wyliczyć, energię jaka pozostała po złamaniu próbki. Po trzecie- szybkość młota w momencie jego uderzenia w próbę jest w przybliżaniu stała.

Oprócz metod Charpy'ego są dość często stosowane młoty typu Izoda
Metoda Izoda.
Metoda Izoda różni się od metody Charpy'ego sposobem zamocowania próbki, wymiarami próbek oraz prędkość uderzenia wahadła młota bada się wyłącznie próbki z karbem. Próbkę mocuje się pionowo, jednym końcem w uchwycie podstawy młota i łamie ostrzem walcowym wahadła młota w określonej odległości od krawędzi uchwytu. Udarnoœść okreœśla praca zużyta na dynamiczne złamanie próbki z karbem odniesiona do początkowego przekroju poprzecznego w miejscu karbu, wyrażona w kJ/m2.
Rys.1 Rys. 2

Rysunek1 - przedstawia zasadę pomiaru udarności metodą Izoda

gdzie: 1 - ostrze wahadła młota, 2 - próbka, 3 - uchwyt.

Rysunek2 - przedstawia zasadę pomiaru udarności aparatem Dynstat

gdzie: 1 - ostrze wahadła młota, 2 - próbka, 3 - uchwyt.

Badania twardości
Twardość- nazywany opór przeciw wciskaniu w badany materiał odpowiedni dobranego wgłębnika,
którym może być kulka, stożek lub ostrosłup.
Pomiary twardości znalazły powszechne zastosowanie w przemyśle do kontroli jakości materiału ze względu na ich prostotę, jak również fakt że istnieje na ogól ścisła korelacja między twardością materiału i jego wytrzymałością i na przykład dla stali węglowych konstrukcyjnych w stanie normalizowanym Rm=(0,34- 0,36)HB.
Poza tym pomiary twardości są nie nieszczące i nie wymagają pracochłonnego przygotowania próbek. Większość metod badania twardości należy do statycznych, tzn nie występuje powolne wciskanie wgłębnika przy działaniu siły stałej lub stopniowo wzrastającej do określonej wartości, ale również znana metoda dynamiczna, polegająca na wciskaniu wgłębnika przez uderzenie.
Do metod statycznych należą metody Brinella, Rockwella, Vickersa, a dynamiczną jest metoda Poldi.

Metoda Brinella (PN-91/H-04350)
Polega na wciskaniu w materiał kulki stalowej o średnicy D=10;5;2,5;2 lub 1mm, przy zastosowaniu siły F, zależnej od średnicy kulki D i twardości materiału zgodnie ze wzorem
F=9,806KD² N
gdzie K- współczynnik zalezny od twardości
Granicą stosowania metody Brinella jest twardość 450 HB, gdyż przy większej twardości następuje już duży błąd związany z odkształceniem kulki.

Zalety metody Brinella:
a / możność uzależnienia twardości Brinella dla materiałów ciągliwych od
wytrzymałości na rozciąganie Rm.
b / możność stosowania tej metody do pomiaru twardości o strukturze
niejednorodnej.

Wady metody Brinella:
a / niemonosc stosowania go do pomiaru twardosci wyrobów twardych, drobnych
oraz cienkich warstw utwardzonych i powierzchni niepłaskich,
b / kłopotliwy pomiar twardości ( mikroskop do pomiaru srednicy odcisku ),
c / zależność wyniku pomiaru twardości od zastosowanego obciążenia na kulkę,
d / znaczne uszkodzenie powierzchni
.HB = F / Scz [MPa]

gdzie:

F - siła obciążająca

Scz - powierzchnia czaszy kulistej w [ mm2]

Scz = Dh Głębokość h pokazana na rys. 1 wynosi

h = ( D - D2 -d2 ) / 2 ( 3 )

stąd:

Scz = D ( D - D2 - d2) / 2 ( 4 )

a ostateczny wzór przedstawia się następująco:

HB = 2 F / D ( D - D2 - d2 ) [MPa]

Matoda Rockwella (PN-91/H-04355)
W metodzie tej jako wgłębnika używa się kulki stalowej o średnicy 1/16 cala (1,588mm) lub stożka diamentowego o kącie rozwarcia 120º i promienia zaokrąglenia r=0,2mm
Do badania stali w stanie zahartowanym używa się stożka, a twardość odczytuje się na skali B. Skale te są przesunięte o 30 podziałek. Obciążenia całkowite przy stożku wynosi 1471 N, a przy kulce 981 , przy czym najpierw daje się obciążenie wstępne Fo równe 98 N, a po ustawieniu czujnika na 0 dla skali czarnej lub 30 dla skali czerwonej obciążenie dodatkowe F1 równe 1373 N lub 883 N. Marą twardości jest głębokość wniknięcia wgłębnika, przy czym jednej podziałce odpowiada zagłębienie wgłębnika o 0,002mm.
Twardość Rockwell zapisuje się następująco np. 80 HRB, 45 HRC

Zalety metody Rockwella:
a / możność stosowania go do badania wyrobów twardych i niektórych warstw
utwardzonych,
b / szybkość i łatwość pomiaru,
c / bardzo prosta obsługa twardościomierza,
d / odczytywanie twardości bezpośrednio na twardościomierzu bez konieczności
stosowania tablic,
e / małe odciski pozostawione przez ten pomiar,
f / możność stosowania go do zautomatyzowania pomiarów.

Wady metody Rockwella:
a / bardzo duy wpływ niepoprawnego ustawienia przedmiotu na wynik pomiarów,
b / bardzo duy wpływ zanieczyszczeń śruby podnośnej i podstawek, stolika
przedmiotowego i kształtu na samego wyrobu na wynik pomiaru,
c / niemożliwość pomiaru twardości bardzo cienkich przedmiotów i cienkich warstw
nawęglonych, azotowanych itp.,
d / niemoność dotrzymania duej dokładności pomiaru wskutek niekorzystnych
warunków metrologicznych
e / znaczna ilość skal twardości i kłopotliwe ich porównanie ze sobą, jak równie z
wynikami innych sposobów,
f / nierównomierność poszczególnych skal, np.: przy porównywaniu twardosci stali
węglowej

HR = K – h

gdzie: h – trwały przyrost głębokości odcisku
K = 130 (0,26 mm) dla kulki;
K = 100 (0,20 mm) dla stożka

Metoda Vickersa (PN-91/H-04360)
W metodzie tej wgłębnikiem jest diamentowy ostrosłup o kącie dwuściennym 136º, który jest wciskany siłą 49,98,196,294,490,981 N. Liczbę twardości obliczamy jako stosunek siły nacisku F do pola powierzchni odcisku A (w mm²)

WZÓR
Pomiaru d dokonuje się za pomocą mikroskopu obudowanego zwykle w aparat. Twardość Vickersa zapisuje się następująco: np. 1100HV
Metoda ta nadaje się szczególnie do pomiaru bardzo twardych powierzchni np. harowanych, nawęglanych, azotowanych lub matalizowanych dyfuzyjnie. Jej zaletą jest możliwość pomiaru twardości przedmiotów cienkich, pod małymi obciążeniami, jednak w tym przypadku błąd jest większy. Powierzchnia do pomiaru powinna być przygotowana bardzo dokładnie, szlifowana na najdrobniejszych papierkach, a nawet polerowania.

Zalety:
a / duża porównywalność tej metody z metoda Brinella ( a do 300 jednostek
twardości HB sa ze soba zgodne; powyżej stosuje się zależność HB = 0,95 HV ),
b / możność uzależnienia twardosci HV od wytrzymałości na rozciąganie Rm,
c / możność stosowania tej metody zarówno do materiałów miękkich, jak i bardzo
twardych,
d / małe głębokości odcisków,
e / zmiana ustawienia nie wpływa na wynik pomiaru,
f / dua dokładność odczytu przekątnych,
g / wynik pomiaru twardości przy zastosowaniu większych obciążeń nie zależy od
zastosowanego obciążenia.

Wady metody Vickersa:
a / skomplikowana konstrukcja twardościomierza wymagającego bardzo fachowej
obsługi,
b / mała wydajność pomiaru,
c / niemożność pomiaru niektórych materiałów niejednorodnych,
d / dość znaczny wpływ chropowatości na wynik pomiaru,
e / większy koszt twardościomierza.

Metoda Poldi
Należy do metod dynamicznych. Pomiaru dokonuje się za pomocą tzw. młotka Poldi , którego schemat przedstawiono na rysunku.
Stosowany jest wzór czyli

H = 2 Pdyn / D ( D - D2 - d2 ) gdzie:

Pdyn - siła uderzenia

Zalety metody Poldi:
a / nadaje się do szybkich porównawczych pomiarów twardości
b / dogodna do badania metali w podwyższonych temperaturach
c / doskonale nadaje sie do pomiaru twardości dużych przedmiotów

Wady metody Poldi:
a / metoda mało dokładna
b / wysoki koszt pomiaru ze względu na szybkie zużywanie płytki wzorcowej.

Rys.1.3.Młotek Poldi

Oznaczenia:

1 - uchwyt

2 - oprawka kulki

3 - płytka o wzorcowej twardości

4 - sworzeń

5 - sprężyna

6 - kulka

O Sindicato dos Metalúrgicos da Grande Curitiba apresentou uma proposta de cerca de 13% de reajuste, dos quais 7,6% (projeção) corresponderiam às perdas inflacionárias e 5% seriam o aumento real. Os trabalhadores reivindicam ainda R$ 1,5 mil de abono. A contraproposta apresentada na sexta-feira (dia 29) contempla a reposição da inflação, mas reduz para 0,5% o ganho real. Segundo o sindicato, a resposta patronal não toca na questão de abono salarial. A data-base da categoria é 1º de setembro.

Em São José dos Campos, o Sindicato dos Metalúrgicos de tem marcada para hoje mais uma rodada de negociações com o Sindicato das Montadoras (Sinfavea), na tentativa de um acordo em relação à campanha salarial deste ano. Os trabalhadores prometem fazer uma “escalada de greves” nas indústrias da região para pressionar os patrões. Diariamente, serão paralisadas empresas localizadas na base territorial do sindicato, em períodos de 24 horas.AE

Ofrece a técnicos y especialistas en esta materia, una completa base de datos del sector industrial de alta tecnología, a la que, mediante búsquedas rápidas o avanzadas, se puede acceder a información "de libre acceso" (fabricantes, productos, artículos, reglamentación...). El portal contiene un potente motor de búsqueda en materia de propiedad industrial que permite consultar más de 120.000 referencias procedentes de numerosas oficinas de patentes a nivel internacional, y enlazar con otras páginas web relacionadas.

El acceso a esta información sobre tecnología patentada permite a las empresas madrileñas disponer en un periodo muy breve de información actualizada referida a las solicitudes de nuevas patentes realizadas en las oficinas de patentes mundiales, de tal modo que pueden mantener una cierta vigilancia tecnológica y evitar en algunos casos una multiplicación de esfuerzos.

Esta es una aportación muy significativa si se tiene en cuenta que actualmente las oficinas de patentes mundiales tardan una media de 18 meses en hacer pública esta información, desde el momento en que la solicitud se realiza, y durante este período dicha información tiene la consideración de confidencial.

La información que se puede encontrar en www.madridtecnologico.es constituye una herramienta de trabajo, orientación y apoyo para la innovación y el desarrollo de nuevos productos y procesos en 12 áreas tecnológicas, con más de 90 subáreas y 560 campos tecnológicos. Estas 12 áreas tecnológicas son las siguientes: tecnología aeronáutica y espacial; robótica y automática; electrotecnia, líneas y máquinas eléctricas; tecnología informática y comunicaciones; biotecnología y tecnología farmacéutica; metalurgia, mecánica y materiales; generación de energía; construcción y obras públicas; tecnología química y medioambiental; tecnología de medios de transporte; electrónica, y telecomunicaciones.

Vía: Madri+d

He arribat a la conclusió que viatjar en tren em relaxa fins a extrems insospitats i que, per molt llarg que sigui el viatge no s'em fa mai pesat. I en aquest cas van ser deu horetes don't stop Barcelona-León, fent una extranya ruta passant per Vitoria, Burgos, Tarragona i Pamplona (no en aquest ordre obviament), on em va donar temps a llegir, escoltar el meu MP3, repassar per milionèsima vegada el text de la ponència o recordar velles anècdotes d'excavacions, mentre un dels meus companys, com no podia fumar, estava a la vora d'un atac de nèrvis, el pobre!

León, la Ciutat

Com? Que encara no sabeu on anar de vacances? Doncs no ho dubteu ni un instant més: León és la ciutat perfecte per desestrssar-se i passar-hi uns dies! El centre de la ciutat és peatonal i trobem un monument a cada cantonada: que si una muralla romana, que si una esglesia barroca, places porxades, carrerons estrets, parcs enormes, una casa dissenyada per Gaudí, un convent medieval i si! LA CATEDAL! Quina passada! És com si ajuntessim les de Barcelona i Girona i encara ens faltaria! El paradís per a qualsevol arqueòleg o historiador! I aixó per no parlar del seu més que notable Museu d'Història! I a sobre tot net i cuidat!

La gent és mooolt amable i tranquila, tot i que es veu d'una hora lluny que aqui es vota al PP: no hi han hippies ni garrulas, tothom porta uns pentinats de disseny i una roba pija d'infart. Però clar després veus els preus de les cases o dels aparadors de les botigues i dius: ahhh vale! Així també em vesteixo jo de Dolce i Gabanna! Si una caseta de varies plantes et costa 100.000 euros!

El Congrés i la conferència

El campus de la Universdad de León és com la UAB però en petit i en pijo: moltes facultats rodejades d'herba o petits bosquets i, com ja havien acabat le classes, amb prou feines quedaven quatre estudiants que anaven a verue notes.

Només començar el congrés ja em vaig adonar que allí jo no lligaria gaire: l'edat era elevadíssima, la majoria de ponents eren professors, catedràtics o directors de museus! Jo vaig rebentar la mitjana  amb diferència!

I bé, després d'empsassar-me senceretes 40 conferències sobre arqueologia de la mineria, us puc ben assegurar que en soc un veritable expert! La veritat és que ens vàren tractar superbé: canapés a cascoporro, sopars gratis, degustació de vins, dinars, ens han reglat llibres de mineria, passes vip a museus...

Quan ens va arribar el nostre torn, després d'un petit moment d'histèria perqué no s'ens obria el powerpoint, va anar perfecte, ens vam ajustar al horari i a la temàtica (no com la majoria, tot s'ha de dir), vaig parlar clar i lent i quan vam acabar ens van aplaudir i felicitar.

Com a anècdota quedarà per al record la ponència d'un ultrafreak que va anar a parlar d'un suposat jaciment que només veia ell, amb un powerpoint presentat per Epi i Blas, amb fotos del seu gos (!!!).

Excursió a Las Médulas

I per acavar el viatge vàrem visitar un dels jaciments arqueològics més impresionants que recordo al llarg de la meva vida professional: Las Médulas, una mina aurífera romana de fa uns 2.000 anys, que té unes 200 hactàrees d'extensió, amb pous i galeries de 25m d'alçada!! Es va fer amb la tècnica de ruina montis, fent passar rius pel seu interior fins que la muntanya esclatava per poder-ne treure els mínusculs fragments d'or. És el que té tindre esclaus i molt temps lliure!  

Ens va agafar una espectacular tormenta quan estavem al interior d'una sala i entre aixó i que els ponents octogenàris anaven a pas de formiga, com no, vàrem tornar tardíssim a León i, tot i que vàrem creuar la ciutat corrents, s'ens va escapar el tren de tornada! Però res, per sort vam poder canviar els bitllets!!

I aixó és tot! Espero que la meva contribució al devenir científic no acabi aquí i que, ara que ja he perdut la virginitat com a ponent, ja estic apunt per la següent aventura!

PD: Gràcies a tots i totes els que em vaiu deixar comentaris i missatges d'ànim, així com als que m'heu estat acrivillant a SMS!

Não estou prometendo que esta é a solução do problema, mas se você tiver Internet Explorer 7 instalado, você precisará apagar o arquivo psapi.dll que se vc não alterou o local de instalação esta em C:\Arquivos de Programas\UGS\NX 4.0\UGII\ ou simplesmente remova o Internet Explorer 7 que foi o que fiz porque utilizo o Firefox e prefiro ele. Para remover clique em Painel de Controle/Adicionar ou Remover Programas/Internet Explorer 7 > clique em remover.

W Pločniku serbscy archeolodzy kopią od dekady, choc stanowisko zostało zidentyfikowane już w latach 20 ubiegłego wieku. Odkryte właśnie dłuto jest już kolejnym miedzianym przedmiotem, który tam odkryli. Odkopali także pozostałości paleniska, w którym prehistoryczni metalurdzy wytapiali miedź. Zdaniem Šljivara znaleziska te dowodzą, że już ponad 7000 lat temu wyrabiano na Bałkanach przedmioty z metalu.

Na podstawie B92 (dali zdjęcie z wykopalisk).

Nie ma powodów, by powątpiewać w twierdzenia serbskich archeologów. Metalurgia narodziła się na Bałkanach bardzo wcześnie (szybsi byli jedynie mieszkańcy Bliskiego Wschodu). Wśród pierwszych metali, którymi zaczął się posługiwać człowiek, są obok miedzi ołów i złoto. Stanowisko z okolic Prokuplje jest najstarszym znanym przykładem bałkańskiej metalurgii. Najbardziej imponującym przykładem prehistorycznej metalurgii na Bałkanach jest zaś cmentarz niedaleko Warny, w którego grobach archeolodzy natknęli się na wielkie ilości miedzianych i złotych wyrobów.

Grób z Warny pełen złotych i miedzianych (to te zielonkawe) wyrobów. Mężczyznę pochowano około 6600 lat temu. Nie było jeszcze wówczas piramid w Egipcie, kręgu w Stonehenge i zigguratów w Mezopotamii
Autor: Yelkrokoyade. Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.5

Każdej istniejącej już od wielu lat hali przemysłowej, każdemu przedsiębiorstwu państwowemu, które funkcjonuje już od x lat przydałby się gruntowny remont. Wiążą się z tym jednak koszty. Początkowo można jednak zabrać się za odnowienie zewnętrznego wizerunku firmy. Konstrukcje stalowe da się zamontować na każdej płaszczyźnie dodając nowoczesnego wyglądu, zaciekawiając tym samym klientów. Konstrukcje budowlane można przeprowadzić też od samego początku budowy. Jeśli budujesz filię swojej firmy w kilku miastach i szukasz zleceniobiorcy na wykonanie identycznych obiektów to właśnie firma budowlana, która produkuje i oferuje montaż okuć budowlanych jest dla Ciebie najlepszym rozwiązaniem. Pomieszczenia magazynowe staną szybciej niż myślisz, a hala produkcyjna będzie wizytówką Twojej firmy i przyjemnym miejscem pracy jej pracowników.

Także w ramach remontów w domach prywatnych, ogrodach wykorzystuje się wszelakie okucia budowlane: klamki, bramy wjazdowe, mosiężne krzesła i stoły ogrodowe, rynny, dachy, poręcze balkonowe. Są to nowoczesne eleganckie i trwałe tworzywa, które wykorzystują połączenie metalów, stali, mosiądzu czy aluminium. Ładny domek czy ładna firma. Zewnętrzny wygląd jest ważny, a tym bardziej jak solidny!!!

Este(a) Professor(a) é conhecido(a) por fazer perguntas do tipo
"Por que os aviões voam?" em suas provas finais.

Sua única questão nesta prova para sua turma foi:

"O inferno é exotérmico ou endotérmico? Justifique sua resposta."

Vários alunos justificaram suas opiniões baseadas na Lei de Boyle ou em
alguma variante da mesma.

Um aluno, entretanto, escreveu o seguinte:

"Primeiramente, postulemos que o inferno exista e que esse é o lugar para
onde vão algumas almas. Agora postulamos que as almas existem, assim elas devem ter
alguma massa e ocupam algum volume . Então um conjunto de almas também tem massa e
também ocupa um certo volume.
Então, a que taxa as almas estão se movendo para fora e a que taxa elas
estão se movendo para dentro do inferno? Podemos assumir seguramente que,uma vez que
uma alma entra no inferno, ela nunca mais sai de lá.
Por isso não há almas saindo. Para as almas que entram no inferno, vamos
dar uma olhada nas diferentes religiões que existem no mundo e no que
pregam algumas delas hoje em dia.

Algumas dessas religiões pregam que se você não pertencer a ela, você vai para o
inferno ... se você descumprir algum dos 10 mandamentos ou se desagradar a Deus você
vai para o inferno.

Como há mais de uma religião desse tipo e as pessoas não possuem duas
religiões, podemos projetar que todas as almas vão para o inferno. A
experiência mostra que pouca gente respeita os 10 mandamentos.

Com as taxas de natalidade e mortalidade do jeito que estão, podemos
esperar um crescimento exponencial das almas no inferno.

Agora vamos olhar a taxa de mudança de volume no inferno.

A Lei de Boyle diz que para a temperatura e a pressão no inferno serem as mesmas, a
relação entre a massa das almas e o volume do inferno deve ser constante. Existem,
então, duas opções:

1) Se o inferno se expandir numa taxa menor do que a taxa com que as almas entram,
então a temperatura e a pressão no inferno vão aumentar até ele explodir, portanto
EXOTÉRMICO.

2) Se o inferno estiver se expandindo numa taxa maior do que a entrada de almas,
então a temperatura e a pressão irão baixar até que o inferno se
congele, portanto ENDOTÉRMICO.

Se nós aceitarmos o que a menina mais gostosa da faculdade me disse, no primeiro ano: "Só
irei pra cama com você no dia que o inferno congelar", e levando-se em conta que
AINDA NÃO obtive sucesso na tentativa de ter relações amorosas com ela, então a
opção 2 não é verdadeira.

Por isso, o inferno é exotérmico."

O aluno tirou 10 na prova.

" Protocolo de Quioto é conseqüência de uma série de eventos iniciada com a Toronto Conference on the Changing Atmosphere, no Canadá (outubro de 1988), seguida pelo IPCC's First Assessment Report em Sundsvall, Suécia (agosto de 1990) e que culminou com a Convenção Marco das Nações Unidas sobre a Mudança Climática (UNFCCC) no ECO-92 no Rio de Janeiro, Brasil (junho de 1992). Também reforça seções da UNFCCC. “

“ Instrumento legal para obrigar os países signatários da Convenção sobre Mudanças Climáticas a reduzir os níveis de emissão de gases de efeito estufa, que continuaram crescendo após a assinatura da convenção, em 1992; o protocolo estipula a criação de um fundo anual de quase US$500 milhões, abastecido pelos países industrializados, para facilitar a adaptação das nações pobres às exigências do protocolo; também determina regras para a compra e venda de créditos obtidos"

Link:
http://pt.wikipedia.org/wiki/Protocolo_de_Kyoto
http://www.ambientebrasil.com.br/

Minha definição pessoal:
Uma idéia ambientalista patrocinada pelo Lobby do combustível Fóssil. Com o objetivo de aumentar o lucro sobre a 'produção' de combustíveis fósseis e de dar uma vida maior ao mesmo.

Explicação do Por que:

1 - Crédito de Carbono premia o usuário de combustível fóssil que consegue economizar na emissão e premia igualmente o usuário de biomassa ou combustível verde. Problema: Esse sistema simplesmente inibe o desenvolvimento de combustíveis verdes, e de tecnologia limpa em troca de sistemas menos eficientes no uso de combustível fóssil sendo mais barato e ganhando a mesma qtde de créditos de carbono. Muitas siderúrgicas estão largando o carvão vegetal pra ir pro Coque, o que é completamente estúpido e tudo isso porque entre ser bom e ser pobre lógico que é bem melhor ser 'legal' e rico

2 - Sistema de crédito com prêmios, mas com restrição, Sistema que premia apenas empresas que mudaram para processos menos poluentes a partir década de 90, excluindo assim todas as empresas que mantinham programas por conta própria antes dessa época, resumindo você premia os ladrões e seqüestradores para que eles deixem de ser seqüestradores e ladrões e nada faz com os que sempre foram 'bonzinhos' (justo esse protocolo não é? ¬¬)

3 - Sistema de cotas apenas prolonga a vida útil do combustível fóssil. Você limita países que já estão no topo (parece uma super ajuda, mas se você já está no topo crescer mais apenas geraria pontos críticos, resumindo você não melhora nada, aliás, piora).
Sistema de cotas piora o estado do planeta, pois estimula novos focos de poluição com a desculpa de possibilitar enfim a democratização da energia, o que é mentira, afinal vc apenas força a criação de multinacionais em países com cotas grandes como os países em desenvolvimento, que tem mão de obra barata ainda por cima.
Você tem como base o consumo americano que é simplesmente o mais alto do mundo e permite pra paises populosos como a China e a Índia poderem crescer até 2012 sem restrições até chegar a etapa americana atual; nesse ponto George Bush não estava errado em dar as costas pra Quioto. Por quê? Porque ele não pode dar as costas pro teu país. De que adianta os EUA andarem na linha se um gigante como a China vai poder crescer sem parar? do mesmo jeito o mundo vai pra Merda... Então é melhor um americano continuar rico e comendo ate o fim do mundo ou morrer pobre e com fome? Afinal o mundo não vai ser salvo com esse tratado idiota. E quem aqui acredita que as multinacionais vão aceitar caladas em 2012? Aha...

3 - O sistema é tão estúpido que premia e apóia programas idiotas como um de um engenheiro falastrão, mas muito famosos propões uma máquina sugadora de CO2, que a aspiraria e então a jogaria em minas e outros buracos abandonados protegidos por cal e outros materiais, ao invés de florestas mesmo que de monocultura. Isso é completamente estúpido é cômico, aliás...

4 - Sistemas de Biomassa ou de carvão vegetal possuem maior dificuldade de serem bonificados por motivos como à liberação de Metanol, coisa estúpida, aliás, na queima de alto forno você tem emissão de Metanol quase nula e ela pode ser aproveitada nem plantações, mas a legislação idiota não permite, ela esquece que alface tem mais metanol que o alto forno se bobear... . Resumindo mesmo que combustíveis verdes liberem O2 de volta à natureza, Quioto dá preferência a combustíveis fosseis que só liberam gases poluidores, fazendo sempre nossa atmosfera tender à atmosfera primordial da terra (na época em que foi criada) resumindo no more life... Enquanto combustível verde tende o processo muito mais rapidamente pro lado direito da equação que pro esquerdo.

5 - Promovem formulas milagrosas... Motor a hidrogênio, eu mesmo quando entrei na faculdade achava isso Top do Top, mas qualquer químico Chulé sabendo um mínimo de termodinâmica sabe que o sistema não é 100% eficiente e também sabe que o motor de um carro movido a hidrogênio trabalha em ciclo Otto. Aliás, sabe também que esse Hidrogênio não pula na célula do nada e que a energia perdida é imensa no final do processo, Aliás, ainda tem mais um problema grande que é a armazenagem que até hoje não é eficiente e nem barata, mas hoje você tem sistemas muito mais evoluídos nessa área que em combustíveis de biomassa. Aliás, mais uma vez é a força do Lobby, nesse caso oriental da parte das empresas de célula fotovoltaica. Resumindo é um sistema caro, pouco eficiente e que ocupa espaço além de ser inconveniente.

E então o que você tem a acrescentar ou discutir sobre isso?
Estaremos fadados a morrermos sufocados com nosso próprio veneno comprando por anos e anos uma falsa solução?

Enfim, aqui vai ser a ferro e fogo, até porque brasa não é rosa!
Ainda bem, porque rosa cega meus olhos! Pois olhos cegos não se abrem jamais.