Podstawową motywacją do wystąpienia o adopcję jest brak własnego dziecka. Wynika z chęci przeżycia rodzicielskich doświadczeń, zapełnienia pustki życiowej, zapewnienia sobie opieki, obniżenia poczucia własnej niższości z powodu bezdzietności, naprawy relacji małżeńskich. Wszystkie te motywacje są wypadkową głębokich lęków i niespełnienia, które adoptowane dziecko powinno zniwelować. Najwięcej bowiem przypadków rozwiązania adopcji wynika z niespełnienia przez dziecko oczekiwań rodziców.

Pamiętaj

Mimo długich lat czekania i trudnych procedur dotyczących adopcji zweryfikuj swoje oczekiwania w stosunku do dziecka. Nie planuj, jakie będzie, nie przywiązuj się do swoich wyobrażeń, nie oczekuj, że po adopcji już wszystko będzie dobrze. Poznawaj swoje nowe dziecko, obserwuj je, słuchaj!

Niektórzy rodzice adoptują dzieci do rodzin pełnych już istniejących. Mają oni większe doświadczenia i wyobrażenia o wychowaniu dzieci, dlatego częściej te właśnie adopcje nie są rozwiązywane, choć w powszechnym odczuciu umiejętności wychowawcze są czymś naturalnym i nie wymagają specjalnych zdolności.

Dziecko do adopcji

Rodzice w swoim oczekiwaniu na spełnienie się marzenia o pełnej rodzinie często zapominają o psychice dziecka, które zostało umieszczone w ośrodku adopcyjno-opiekuńczym. Jego krótkie życie jest niezwykle trudne, choć czasami w pierwszej chwili tego nie dostrzegamy. Przede wszystkim zostało porzucone, a ślad ten pozostanie w jego psychice do końca życia. Nierzadko dzieci te pochodzą z rodzin z tyloma problemami, że ich traumatycznymi doświadczeniami można byłoby wypełnić kilka tragicznych życiorysów. Bardzo często ośrodki opiekuńcze zatajają informacje przed przyszłymi rodzicami, obawiając się ich reakcji. Lepiej jest dla obu stron, jeśli będą one przekazane, gdyż wtedy łatwiej zrozumieć wiele dziecięcych zachowań, lęków i reakcji. Dobrze jest, gdy oprócz informacji o stanie zdrowia, rozwoju, pochodzeniu rodzice dowiedzą się o upodobaniach dziecka, o jego sympatiach, zainteresowaniach. Rodzice adopcyjni powinni odwiedzać dziecko wcześniej, starać się je poznać, przebywać razem w ośrodku w celu stworzenia atmosfery bezpieczeństwa.

Dzieci przebywające w ośrodkach siłą rzeczy odcięte są od wielu spraw, które dla innych wydają się powszednie i nudne (np. przygotowywanie posiłków). Właściwie wszystkie zapadają na chorobę sierocą, której objawy to nie tylko stereotypy ruchowe (kiwanie się), ale wiele specyficznych zachowań, np. nieadekwatne do sytuacji reakcje, nadpobudliwość psychoruchowa, lęki, agresja (w tym autoagresja — wyrywanie włosów, gryzienie się), nadmierna drażliwość.

Dzieci te osiągają słabe wyniki w nauce, gdyż już przed adopcją mogą ujawniać opóźnienia w rozwoju umysłowym. Paradoksalnie po przeniesieniu się do domu prezentują regresywne zachowania. To właśnie nowa sytuacja, mimo że generalnie pozytywna, wyzwala lub maksymalizuje zaburzone reakcje. Jednak pod wpływem właściwych oddziaływań wychowawczych, u podstawy których leży zrozumienie i cierpliwość, dzieci wychowywane przez pewien czas w instytucjach uczą się w miarę dobrze i ich zachowania nie odbiegają drastycznie od normy.

Problemy po adopcji

Zmiana sytuacji jest stresująca dla obu stron. Rodzice muszą zacząć odnajdywać się w nowej roli na co dzień. Często współmałżonek czuje się zaniedbywany z powodu nadmiernego wczuwania się w rolę rodzica przez partnera.

Konflikty narastają z najróżniejszych powodów:

zmiany nawyków, innego sposobu spędzania czasu wolnego, braku czasu, pogorszenia warunków materialnych, nadwrażliwości na ocenę siebie w roli rodzicielskiej. Do tego dochodzi niepewność co do umiejętności wychowawczych, strach przed odejściem dziecka do biologicznej rodziny (charakterystyczne, że pojawia się często w momentach zadowolenia i harmonii), lęk przed czynnikami odziedziczonymi przez dziecko, o których jaszcze nic nie wiadomo.

Dziecko ma także duże problemy z poczuciem tożsamości. Pytanie o biologiczną rodzinę, o to, dlaczego jego rodzice je oddali, jest podstawą głębokiego poczucia niższej wartości. Nawet jeśli rodzice długo nie informują o tym, że dziecko jest adoptowane, to często czuje ono wokół siebie napiętą atmosferę, jest świadome niedomówień, tajemnicy. To powoduje, że nie jest pewne swojej sytuacji i bardzo boi się, że znowu zostanie oddane do domu dziecka. W ogóle dzieci adoptowane mają ogromne poczucie winy: były „złe” i z tego powodu porzucili je biologiczni rodzice. W nowym domu często „badają” granice miłości nowych opiekunów — wywołują awantury i konflikty albo zachowują się uprzedzająco grzecznie.

Pamiętaj

Pomóż uwolnić się swojemu dziecku od poczucia winy — dobrze wiesz, że przyczyną porzucenia nie było jego zachowanie. Jest to bardzo trudne, ale spróbuj nie oskarżać jego rodziców i wzmacniaj poczucie własnej wartości dziecka.

Zasada jawności

Wielu dorosłych adoptowanych powołuje się na nowelizację ustawy o aktach stanu cywilnego z maja 1995 r. (art. 48 pkt 4 i art. 49 pkt 2a), która stanowi, że „przysposobiony po uzyskaniu pełnoletności może żądać udostępnienia ksiąg stanu cywilnego w części dotyczącej dotychczasowego aktu urodzenia”. Oznacza to, że może poznać nazwisko i imiona swoich biologicznych rodziców i panieńskie nazwisko matki. To daje możliwość udania się do sądu i zapoznania się z aktami rodzinnymi. Jest to prosta droga do znalezienia swych korzeni, niezależnie od tego, jakie one są. Na podstawie badań i doświadczeń uważa się powszechnie, że poinformowanie dziecka, nawet małego, o tym, że jest adoptowane, powoduje zmniejszenie stresu całej rodziny i budowanie od początku atmosfery prawdomówności i bezpieczeństwa.

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, kiedy to powinno nastąpić. Już małe dziecko wyczuje ton i ciepło głosu, gdy będziesz mu mówić o pierwszym waszym spotkaniu. Największe doświadczenia w udzielaniu pomocy mają ośrodki opiekuńczo-adopcyjne. To one przygotowują dzieci do adopcji — ich pracownicy znają je, często są z nimi emocjonalnie związani. To właśnie do nich po latach wracają dorośli adoptowani, szukając swych korzeni i dzieląc się doświadczeniem. Tutaj prowadzi się grupy wsparcia dla rodzin adopcyjnych. Warto znaleźć zaufanego psychologa lub psychoterapeutę, który będzie znał wasze problemy najlepiej i będzie dawał wsparcie w trudnych sytuacjach. Dobrze jest poszukać podobnych rodzin — wspólne doświadczenia pomogą znaleźć najlepsze sposoby rozwiązania kłopotów.

Pamiętaj

Dbajcie o swoją kondycję psychiczną i fizyczną. Długoletni stres powoduje podatność na depresje. Szukajcie pomocy, jeśli czujecie się źle, samotnie, jeśli myślicie, że nikt was nie rozumie i że sytuacja was przerasta.

Bo ja osobiście, nie jestem za bawieniem się w boga. Gdyby ewolucja dopuszczała do zapładniania tego co nie powinno być zapłodnione, nie byłoby nas tutaj dziś. Żadne z dzieci in vitro nie dorosło jeszcze, nie zestarzało się... nie wiemy co je czeka na starość... a co jeśli badania prenatalne wykażą, że jest chore? wtedy spróbujemy jeszcze raz? a co jak będzie ich pięcioro? ze trzy odstrzelimy?

Kiedy ostatnio rozmawialiśmy o adopcji powiedział, że już jesteśmy za starzy na dzieci... przyjęłam, zapamiętałam, wdrożyłam ideę w życie, a on mi tu teraz z takim czymś wyjeżdża...

***

Tak jakoś mi się dziś przypomniało...

Nic z tego! Jedyną niedyspozycją tego małżeństwa była decyzja, iż nie chcą przekazywać swoim dzieciom poglądu jakoby homoseksualizm był dobry. Są zielonoświątkowcami i ich poglądy oparte są na Biblii, która głosi inaczej. W rozmowie z urzędnikami dalecy byli od oskarżania czy potępiania. Nie chcieli jedynie przekazywać innym poglądów, których nie podzielają.

Zanosi się na to, iż jedynie wspomnienie Ewangelii stanie się wykroczeniem a używanie słowa "grzech" równoznaczne będzie dyskryminacji. Tylko o czym ksiądz będzie mógł powiedzieć w homilii?

P.S. Informacji nie sprawdziłem osobiście, ale jeśli wierzyć autorowi wspomnianego artykułu, trybunał w Strasburgu zdecydował, iż odmówienie parze homoseksualnej prawa do adopcji jest przejawem dyskryminacji. Jeśli to nieprawda, prosze mnie uszczypnąć, bo chciałbym się szybko obudzić!